Ang Maling Payo Legal: Hindi Dapat Maging Basehan ang ‘Drama’ Para Manalo sa Kaso
n
A.C. No. 10135, Enero 15, 2014
nn
INTRODUKSYON
n
Sa mundo ng batas, ang integridad at etika ng isang abogado ay pundasyon ng tiwala ng publiko sa sistema ng hustisya. Isang abogado na nagpapayo sa kanyang kliyente na umasa sa drama at emosyon kaysa sa merito ng kaso ay hindi lamang lumalabag sa kanyang panunumpa, kundi nagpapahina rin sa respeto sa korte. Sa kasong Areola v. Mendoza, pinag-aralan ng Korte Suprema ang reklamo laban sa isang abogado ng Public Attorney’s Office (PAO) na nagpayo umano sa kanyang mga kliyente na ‘umiyak’ sa hukom para mapaboran. Ang kasong ito ay nagpapaalala sa lahat ng abogado sa Pilipinas tungkol sa kanilang responsibilidad na magbigay ng payo legal na nakabatay sa batas at etika, hindi sa personal na pakikiramay o ‘drama’ sa korte.
nn
KONTEKSTO LEGAL: ANG KODIGO NG PROPESYONAL NA PANANAGUTAN AT ANG TUNGKULIN NG ABOGADO
n
Ang etika ng mga abogado sa Pilipinas ay nakasaad sa Code of Professional Responsibility. Dalawang patakaran ang direktang nauugnay sa kasong ito:
nn
- n
- Rule 1.02: “A lawyer shall not counsel or abet activities aimed at defiance of the law or at lessening confidence in the legal system.” (Hindi dapat magpayo o mag-udyok ang abogado ng mga aktibidad na naglalayong sumuway sa batas o magpababa ng tiwala sa sistema ng batas.)
- Rule 15.07: “A lawyer shall impress upon his client compliance with the laws and the principles of fairness.” (Dapat itanim ng abogado sa isipan ng kanyang kliyente ang pagsunod sa batas at mga prinsipyo ng pagiging patas.)
n
n
nn
Ang mga patakarang ito ay nagbibigay-diin sa tungkulin ng abogado na itaguyod ang batas at ang sistema ng hustisya. Hindi lamang sila dapat sumunod sa batas, kundi dapat din nilang ituro sa kanilang mga kliyente ang kahalagahan ng pagsunod sa batas. Ang payo legal ay dapat palaging nakabatay sa batas at sa mga prinsipyo ng etika, hindi sa personal na opinyon o sa pagmamanipula ng sistema.
nn
Halimbawa, kung ang isang abogado ay nagpapayo sa kanyang kliyente na magsinungaling sa korte, ito ay malinaw na paglabag sa Code of Professional Responsibility. Gayundin, kung ang isang abogado ay nagpapayo sa kanyang kliyente na gumamit ng mga taktika na naglalayong maantala ang kaso nang walang legal na basehan, ito rin ay maaaring ituring na hindi etikal. Ang abogado ay dapat maging gabay ng kanyang kliyente sa tamang landas ng batas, hindi isang kasabwat sa pagbaluktot nito.
nn
PAGSUSURI NG KASO: AREOLA v. MENDOZA
n
Ang kaso ay nagsimula sa reklamo ni Edgardo Areola, isang detenido, laban kay Atty. Maria Vilma Mendoza, isang abogado mula sa PAO. Ayon kay Areola, sinabi umano ni Atty. Mendoza sa mga detenido sa Antipolo City Jail na may mga kaso sa droga ang sumusunod:
nn
n
“O kayong may mga kasong drugs na may pangpiyansa o pang-areglo ay maging praktikal sana kayo kung gusto ninyong makalaya agad. Upang makatiyak kayo na hindi masasayang ang pera ninyo ay sa akin ninyo ibigay o ng kamag-anak ninyo ang pera at ako na ang bahalang maglagay kay Judge Martin at Fiscal banqui; at kayong mga detenidong mga babae na no bail ang kaso sa drugs, iyak-iyakan lang ninyo si Judge Martin at palalayain na kayo. Malambot ang puso noon.”
n
nn
Dagdag pa ni Areola, sinabi rin umano ni Atty. Mendoza na kailangan niya ng Sinumpaang Salaysay mula sa mga detenido at bayad para sa transcript of stenographic notes.
nn
Itinanggi ni Atty. Mendoza ang mga paratang at sinabing ang reklamo ay harassment lamang ni Areola. Ayon kay Atty. Mendoza, si Areola ay nagpapanggap na abogado at nagbibigay ng maling payo legal sa kanyang mga kapwa detenido.
nn
Dumaan ang kaso sa Integrated Bar of the Philippines (IBP) para sa imbestigasyon. Bagama’t walang matibay na ebidensya na nagpapatunay na tumanggap si Atty. Mendoza ng pera mula sa mga detenido, natuklasan ng IBP na inamin ni Atty. Mendoza na pinayuhan niya ang kanyang mga kliyente na lumapit sa hukom at ‘umiyak’ para mapaboran ang kanilang mga mosyon.
nn
Inirekomenda ng IBP na suspindihin si Atty. Mendoza sa pagsasanay ng abogasya ng dalawang buwan. Ngunit, nang umakyat ang kaso sa Korte Suprema, binago ng Korte Suprema ang parusa. Ayon sa Korte Suprema:
nn
n
“The Court agrees with the IBP Board of Governors that Atty. Mendoza made irresponsible advices to her clients in violation of Rule 1.02 and Rule 15.07 of the Code of Professional Responsibility. It is the mandate of Rule 1.02 that “a lawyer shall not counsel or abet activities aimed at defiance of the law or at lessening confidence in the legal system.” Rule 15.07 states that “a lawyer shall impress upon his client compliance with the laws and the principles of fairness.”
n
nn
Gayunpaman, isinaalang-alang ng Korte Suprema ang ilang mitigating factors, tulad ng kawalan ng masamang motibo ni Atty. Mendoza at ang kanyang pagiging abogado ng PAO. Kaya, sa halip na suspensyon, pinatawan lamang ng Korte Suprema si Atty. Mendoza ng REPRIMAND at BABALA.
nn
PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON: ETIKA SA PAYO LEGAL AT INTEGRIDAD NG SISTEMA NG HUSTISYA
n
Ang kasong Areola v. Mendoza ay nagbibigay ng mahahalagang aral para sa mga abogado at sa publiko:
nn
- n
- Ang payo legal ay dapat nakabatay sa batas at etika. Hindi dapat maging basehan ang personal na opinyon, emosyon, o taktika ng pagmamanipula.
- Ang abogado ay may tungkuling itaguyod ang integridad ng sistema ng hustisya. Ang pagpapayo na mag-“iyak-iyak” sa hukom ay nagpapababa sa respeto sa korte at sa sistema ng batas.
- Ang disiplina ay maaaring ipataw sa mga abogadong lumalabag sa Code of Professional Responsibility. Bagama’t reprimand lamang ang ipinataw sa kasong ito, maaaring mas mabigat ang parusa sa mga susunod na paglabag.
n
n
n
nn
SUSING ARAL:
n
Para sa mga abogado, ang kasong ito ay nagsisilbing paalala na ang kanilang tungkulin ay hindi lamang sa kanilang kliyente, kundi sa mas malawak na administrasyon ng hustisya. Ang pagbibigay ng etikal at responsableng payo legal ay mahalaga upang mapanatili ang tiwala ng publiko sa sistema ng batas. Para sa publiko, ang kasong ito ay nagpapakita na ang Korte Suprema ay seryoso sa pagpapanatili ng mataas na pamantayan ng etika sa propesyon ng abogasya.
nn
MGA KARANIWANG TANONG (FREQUENTLY ASKED QUESTIONS)
n
Tanong 1: Ano ang ibig sabihin ng