Kategorya: Notaryo Publiko

  • Huwag Lumampas sa Teritoryo: Limitasyon sa Hurisdiksyon ng Notaryo Publiko sa Pilipinas

    Huwag Lumampas sa Teritoryo: Limitasyon sa Hurisdiksyon ng Notaryo Publiko

    [A.C. No. 7184, Setyembre 17, 2014]

    INTRODUKSYON

    Sa pang-araw-araw na buhay, madalas nating kinakailangan ang serbisyo ng isang notaryo publiko upang patotohanan ang mga dokumento. Mula sa mga kasunduan sa lupa hanggang sa mga affidavit, mahalaga ang kanilang papel upang masiguro ang legalidad at katotohanan ng mga dokumento. Ngunit alam mo ba na may limitasyon din ang awtoridad ng isang notaryo publiko? Ang kasong Felipe B. Almazan, Sr. v. Atty. Marcelo B. Suerte-Felipe ay nagbibigay-linaw sa napakahalagang limitasyong ito: ang hurisdiksyon ng isang notaryo publiko.

    Sa kasong ito, inireklamo si Atty. Marcelo B. Suerte-Felipe dahil sa pag-notaryo ng isang dokumento sa Marikina City, kahit na ang kanyang komisyon bilang notaryo publiko ay para lamang sa Pasig City at ilang kalapit na munisipalidad. Ang pangunahing tanong: Maaari bang mag-notaryo ang isang abogado sa labas ng kanyang itinakdang hurisdiksyon? Ang sagot ng Korte Suprema ay mariin: Hindi.

    KONTEKSTONG LEGAL: ANG SAKLAW NG KAPANGYARIHAN NG NOTARYO PUBLIKO

    Ang kapangyarihan ng isang notaryo publiko ay hindi walang hanggan. Ito ay limitado ng batas upang mapanatili ang kaayusan at integridad ng sistema ng notarisasyon. Sa Pilipinas, ang dalawang pangunahing batas na nagtatakda ng hurisdiksyon ng notaryo publiko ay ang Notarial Law (Act No. 2711, Revised Administrative Code of 1917) at ang 2004 Rules on Notarial Practice (A.M. No. 02-8-13-SC).

    Ayon sa Seksiyon 240 ng Notarial Law:

    Sec. 240. Territorial jurisdiction. – The jurisdiction of a notary public in a province shall be co-extensive with the province. The jurisdiction of a notary public in the City of Manila shall be co-extensive with said city. No notary shall possess authority to do any notarial act beyond the limits of his jurisdiction.

    Mula pa noong 1917, malinaw na nakasaad sa batas na ang hurisdiksyon ng isang notaryo publiko ay limitado lamang sa probinsya o lungsod kung saan siya itinalaga. Hindi niya maaaring gawin ang kanyang tungkulin sa labas ng teritoryong ito.

    Pinagtibay rin ito ng 2004 Rules on Notarial Practice, partikular sa Seksiyon 11, Rule III:

    Sec. 11. Jurisdiction and Term – A person commissioned as notary public may perform notarial acts in any place within the territorial jurisdiction of the commissioning court for a period of two (2) years commencing the first day of January of the year in which the commissioning court is made, unless either revoked or the notary public has resigned under these Rules and the Rules of Court.

    Ang ibig sabihin nito, kung ang isang abogado ay nakakuha ng komisyon bilang notaryo publiko sa Makati City, maaari lamang siyang mag-notaryo ng mga dokumento sa loob ng Makati City. Hindi niya maaaring gawin ito sa Quezon City, Taguig City, o kahit saan pa sa labas ng Makati City. Ang paglabag dito ay may kaakibat na pananagutan.

    PAGLALAHAD NG KASO: ALMAZAN v. SUERTE-FELIPE

    Nagsimula ang kaso nang ireklamo ni Felipe B. Almazan, Sr. si Atty. Marcelo B. Suerte-Felipe. Ayon kay Almazan, nag-notaryo si Suerte-Felipe ng isang “Extrajudicial Settlement of Estate” sa Marikina City noong 1999. Ang problema, si Suerte-Felipe ay hindi rehistrado bilang notaryo publiko para sa Marikina City. Para patunayan ito, nagsumite si Almazan ng sertipikasyon mula sa Regional Trial Court (RTC) ng Marikina City na nagpapatunay na walang rekord si Suerte-Felipe bilang notaryo publiko doon.

    Depensa naman ni Suerte-Felipe, inamin niya na notaryado niya ang dokumento ngunit iginiit niya na may komisyon siya noong panahong iyon. Nagsumite siya ng sertipikasyon mula sa RTC Pasig City na nagpapatunay na siya ay notaryo publiko para sa Pasig City, Taguig, Pateros, San Juan, at Mandaluyong noong 1998-1999.

    Dahil dito, lumabas na ang dokumento ay notaryado sa Marikina City, ngunit ang komisyon ni Suerte-Felipe ay para sa Pasig City at iba pang kalapit na lugar, hindi kasama ang Marikina. Dumaan ang kaso sa Integrated Bar of the Philippines (IBP) para sa imbestigasyon. Natuklasan ng IBP na nagkasala si Suerte-Felipe dahil lumabag siya sa Notarial Law at sa panunumpa ng abogado.

    Ayon sa Korte Suprema, sinipi ang desisyon:

    As the Investigating Commissioner correctly observed, respondent, who himself admitted that he was commissioned as notary public only in the City of Pasig and the Municipalities of Taguig, Pateros, San Juan, and Mandaluyong for the years 1998-1999, could not notarize the subject document’s acknowledgment in the City of Marikina, as said notarial act is beyond the jurisdiction of the commissioning court, i.e., the RTC of Pasig.

    Idinagdag pa ng Korte:

    For misrepresenting in the said acknowledgment that he was a notary public for and in the City of Marikina, when it is apparent and, in fact, uncontroverted that he was not, respondent further committed a form of falsehood which is undoubtedly anathema to the lawyer’s oath.

    Dahil dito, pinatawan ng Korte Suprema si Atty. Suerte-Felipe ng suspensyon sa pagiging abogado ng anim (6) na buwan, diskwalipikasyon na ma-komisyon bilang notaryo publiko sa loob ng isang (1) taon, at pagbawi ng kanyang kasalukuyang komisyon bilang notaryo publiko (kung mayroon man).

    PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON: ANO ANG MAAARING MATUTUNAN?

    Ang kasong ito ay nagbibigay ng mahalagang aral, lalo na sa mga abogado na notaryo publiko, at maging sa publiko.

    Para sa mga Abogado at Notaryo Publiko:

    • Alamin ang Saklaw ng Komisyon: Siguraduhing alam mo kung saan ka lamang maaaring mag-notaryo. Ang komisyon mo ay may limitasyon sa teritoryo.
    • Huwag Lumabag sa Hurisdiksyon: Mahigpit na sundin ang limitasyon na ito. Ang pag-notaryo sa labas ng iyong hurisdiksyon ay malpractice at may kaakibat na parusa.
    • Maging Maingat sa Dokumento: Suriin ang lahat ng detalye ng dokumento, kasama na ang lugar kung saan ito notaryado.

    Para sa Publiko:

    • Suriin ang Komisyon ng Notaryo: Kung kinakailangan, tanungin o suriin ang komisyon ng notaryo publiko upang matiyak na may awtoridad siyang mag-notaryo sa lugar kung saan ka naroroon.
    • Maging Mapagmatyag: Kung kahina-hinala ang lugar ng notarisasyon, magduda at magtanong.

    SUSING ARAL:

    • Ang hurisdiksyon ng isang notaryo publiko ay limitado lamang sa teritoryo na itinakda ng korte na nagkomisyon sa kanya.
    • Ang pag-notaryo sa labas ng hurisdiksyon ay isang paglabag sa batas at sa panunumpa ng abogado.
    • Maaaring maparusahan ang isang notaryo publiko dahil sa paglabag na ito, kabilang ang suspensyon sa pagiging abogado at diskwalipikasyon bilang notaryo publiko.

    MGA KARANIWANG TANONG (FAQ)

    Tanong 1: Maaari bang mag-notaryo ang isang abogado sa buong Pilipinas?

    Sagot: Hindi. Ang hurisdiksyon ng isang notaryo publiko ay limitado lamang sa probinsya o lungsod kung saan siya nakakuha ng komisyon, maliban kung siya ay notaryo publiko sa Lungsod ng Maynila, kung saan ang kanyang hurisdiksyon ay sa buong lungsod.

    Tanong 2: Ano ang mangyayari kung nagpa-notaryo ako ng dokumento sa isang notaryo publiko na lumabag sa kanyang hurisdiksyon?

    Sagot: Maaaring kwestyunin ang legalidad ng notarisasyon. Bagaman hindi awtomatikong mawawalang bisa ang dokumento, maaaring gamitin ito bilang basehan upang hamunin ang bisa nito sa korte.

    Tanong 3: Paano ko malalaman kung saan may komisyon ang isang notaryo publiko?

    Sagot: Maaaring tanungin ang notaryo publiko mismo o kaya ay magtanong sa Clerk of Court ng Regional Trial Court (RTC) kung saan sinasabing komisyonado ang notaryo.

    Tanong 4: Ano ang parusa sa isang notaryo publiko na nag-notaryo sa labas ng kanyang hurisdiksyon?

    Sagot: Maaaring mapatawan siya ng disiplina administratibo, tulad ng suspensyon sa pagiging abogado, pagbawi ng komisyon bilang notaryo publiko, at diskwalipikasyon na ma-komisyon muli.

    Tanong 5: Kung ang dokumento ay pinirmahan sa labas ng hurisdiksyon, ngunit dinala sa loob ng hurisdiksyon para notaryohan, labag din ba ito sa batas?

    Sagot: Hindi basta-basta. Ang mahalaga ay kung saan isinagawa ang aktwal na notarisasyon. Kung ang notaryo publiko ay nasa loob ng kanyang hurisdiksyon nang notaryohan niya ang dokumento, hindi ito awtomatikong labag sa batas, kahit na pinirmahan ito sa ibang lugar.

    Naranasan mo na ba ang ganitong sitwasyon o may iba ka pang katanungan tungkol sa serbisyo ng notaryo publiko? Huwag mag-atubiling kumonsulta sa eksperto! Ang ASG Law ay may mga abogado na dalubhasa sa mga usaping notaryo publiko at handang tumulong sa iyo. Magpadala ng email sa hello@asglawpartners.com o makipag-ugnayan dito para sa konsultasyon. Kami sa ASG Law ay laging handang maglingkod sa inyo!





    Source: Supreme Court E-Library

    This page was dynamically generated

    by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)

  • Huwag Isawalang-Bahala ang Panunumpa: Mga Dapat Tandaan sa Notarisasyon Ayon sa Kaso Gaddi vs. Velasco

    Mahalaga ang Personal na Pagharap at Wastong Identipikasyon sa Notarisasyon

    G.R. No. 57508 (A.C. No. 8637), Setyembre 15, 2014

    INTRODUKSYON

    Sa Pilipinas, ang notarisasyon ay isang mahalagang proseso upang gawing legal at mapagkakatiwalaan ang isang dokumento. Isipin na lamang kung gaano kahalaga na mapatunayan na ikaw talaga ang pumirma sa isang dokumento, lalo na kung ito ay gagamitin sa korte o iba pang legal na transaksyon. Ngunit paano kung ang isang notaryo publiko ay hindi sumusunod sa tamang proseso? Ito ang sentro ng kaso ni Imelda Cato Gaddi laban kay Atty. Lope M. Velasco. Ang kasong ito ay nagpapaalala sa ating lahat, lalo na sa mga abogado at notaryo publiko, na ang notarisasyon ay hindi lamang basta pormalidad, kundi isang seryosong responsibilidad na may kaakibat na pananagutan.

    KONTEKSTONG LEGAL

    Ang kasong ito ay umiikot sa 2004 Rules on Notarial Practice at sa Code of Professional Responsibility para sa mga abogado. Ayon sa Rule IV, Section 2(b) ng 2004 Rules on Notarial Practice, malinaw na nakasaad na hindi dapat notarisahan ng isang notaryo publiko ang isang dokumento maliban kung ang lumagda ay personal na humarap sa kanya sa oras ng notarisasyon at personal niyang kilala o napatunayan ang pagkakakilanlan sa pamamagitan ng competent evidence of identity. Sinasabi rin sa Rule VI, Section 3(a) na sa oras ng notarisasyon, dapat pumirma o maglagay ng thumbmark ang lumagda sa notarial register ng notaryo publiko.

    Ang mga patakarang ito ay mahalaga upang matiyak ang integridad ng proseso ng notarisasyon. Ang personal na pagharap ay nagbibigay-daan sa notaryo na makumpirma na ang lumagda ay talaga ngang ang taong nagpapanggap na siya, at kusang-loob niyang pinirmahan ang dokumento. Kung walang personal na pagharap, maaaring magkaroon ng pandaraya o pagpilit sa pagpirma, na maaaring magdulot ng malaking problema sa hinaharap.

    Bukod pa rito, ang Code of Professional Responsibility ay nagtatakda ng mataas na pamantayan ng pag-uugali para sa mga abogado. Ang Canon 1 ay nagsasaad na dapat itaguyod ng isang abogado ang Konstitusyon, sundin ang mga batas ng bansa, at itaguyod ang paggalang sa batas at legal na proseso. Ang Rule 1.01 naman ay nagbabawal sa mga abogado na makisali sa ilegal, hindi tapat, imoral, o mapanlinlang na pag-uugali. Ang paglabag sa Rules on Notarial Practice ay maaaring ituring na paglabag din sa Code of Professional Responsibility, dahil ito ay sumasalamin sa kawalan ng propesyonalismo at integridad ng isang abogado.

    Halimbawa, sa pang-araw-araw na buhay, kung ikaw ay bibili ng lupa, mahalaga na ang Deed of Sale ay notarisado. Tinitiyak nito na ang nagbebenta ay tunay na may-ari ng lupa at kusang-loob niyang ibinebenta ito sa iyo. Kung ang notarisasyon ay ginawa nang hindi wasto, maaaring lumabas sa kalaunan na peke pala ang pirma o napilitan lamang ang nagbebenta, na maaaring maging sanhi ng pagkawala mo ng lupa at pera.

    PAGSUSURI SA KASO

    Si Imelda Cato Gaddi, Operations and Accounting Manager ng Bert Lozada Swimming School (BLSS), ay nagbukas ng sangay ng BLSS sa Solano, Nueva Vizcaya. Ngunit, kinomplain siya ni Angelo Lozada, Chief Operations Officer ng BLSS, dahil hindi raw niya pinahintulutan ang sangay na ito. Dahil dito, inaresto ang mga swimming instructor ng BLSS sa Solano.

    Nang malaman ni Gaddi ang pag-aresto, nagmakaawa siya sa asawa ni Angelo at sa BLSS Programs Manager na payagan siyang umalis ng opisina sa Manila para pumunta sa Nueva Vizcaya. Sa halip, pinilit siyang gumawa ng sulat-kamay na pag-amin na walang pahintulot ang BLSS sa Solano at hindi siya maaaring umalis hangga’t hindi niya ito ginagawa. Napilitan si Gaddi na sumulat at nakalabas ng opisina bago mag-1:00 ng hapon.

    Nalaman ni Gaddi na ginamit ni Angelo ang kanyang sulat-kamay na pag-amin laban sa kanya sa isang reklamo, at ito ay notarisado ni Atty. Velasco. Nagreklamo si Gaddi laban kay Atty. Velasco dahil umano sa paglabag sa 2004 Rules on Notarial Practice, partikular ang Rule IV, Section 2(b) at Rule VI, Section 3. Iginiit ni Gaddi na hindi siya personal na humarap kay Atty. Velasco para notarisahan ang kanyang sulat-kamay, hindi siya pumayag sa notarisasyon, at hindi niya personal na kilala si Atty. Velasco.

    Depensa naman ni Atty. Velasco, personal na humarap si Gaddi sa kanyang notarial office sa Makati City noong Abril 22, 2010 at nagpakita ng BLSS ID at TIN ID bilang pagkakakilanlan. Sinabi niyang sinunod niya ang lahat ng patakaran sa notarisasyon at ang reklamo ni Gaddi ang notarisado umano ng pekeng notaryo publiko.

    Ang Korte Suprema, sa pagsusuri ng kaso, ay pinanigan ang findings ng Integrated Bar of the Philippines (IBP) na nag-imbestiga sa kaso. Binigyang-diin ng Korte Suprema ang ilang mahahalagang punto:

    • Hindi kumpleto ang notarial certificate. Nakasaad sa notarial certificate ni Atty. Velasco na “AFFIANT EXHIBITING TO ME HIS/HER C.T.C. NO.__________ISSUED AT/ON___________.” Ang mga blangkong espasyo ay nagpapakita na hindi sinigurado ni Atty. Velasco ang pagkakakilanlan ni Gaddi.
    • Hindi napatunayan ni Atty. Velasco ang personal na pagharap ni Gaddi. Hindi rin nagpakita si Atty. Velasco ng kanyang notarial register upang patunayan na naitala niya ang notarisasyon, na lalong nagpapahina sa kanyang depensa. “It is presumed that evidence willfully suppressed would be adverse if produced.”

    Ayon sa Korte Suprema, “The unfilled spaces clearly establish that Velasco had been remiss in his duty of ascertaining the identity of the signatory to the document. Velasco did not comply with the most basic function that a notary public must do, that is, to require the presence of Gaddi… Furthermore, Velasco affixed his signature in an incomplete notarial certificate.”

    Dahil dito, napatunayan ng Korte Suprema na nagkasala si Atty. Velasco sa paglabag sa 2004 Rules on Notarial Practice at sa Code of Professional Responsibility.

    PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON

    Ang kasong Gaddi vs. Velasco ay nagbibigay ng malinaw na babala sa lahat ng notaryo publiko. Hindi dapat isawalang-bahala ang proseso ng notarisasyon. Ang personal na pagharap at wastong pagkakakilanlan ay hindi lamang basta pormalidad, kundi mga pangunahing rekisito upang matiyak ang legalidad at integridad ng isang dokumento.

    Ang kapabayaan sa pagtupad ng tungkulin bilang notaryo publiko ay may malaking kaakibat na parusa. Sa kasong ito, sinuspinde si Atty. Velasco sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng isang taon, kinansela ang kanyang notarial commission, at pinagbawalan siyang ma-commission muli bilang notaryo publiko sa loob ng dalawang taon. Mas mabigat pa ang parusa kumpara sa rekomendasyon ng IBP, na nagpapakita ng seryosong pananaw ng Korte Suprema sa mga paglabag sa Rules on Notarial Practice.

    Mahahalagang Leksyon:

    • Personal na Pagharap ay Mahalaga: Hindi maaaring notarisahan ang dokumento kung hindi personal na humarap ang lumagda sa notaryo publiko.
    • Wastong Identipikasyon: Dapat tiyakin ng notaryo publiko ang pagkakakilanlan ng lumagda sa pamamagitan ng competent evidence of identity.
    • Kumpletong Notarial Certificate: Huwag pirmahan ang notarial certificate kung hindi kumpleto ang impormasyon, lalo na ang patunay ng pagkakakilanlan.
    • Pananagutan: Ang paglabag sa Rules on Notarial Practice ay may kaakibat na disciplinary actions, kabilang ang suspensyon o revocation ng notarial commission, at maging suspensyon sa pag-aabogado.

    MGA KARANIWANG TANONG (FAQs)

    Tanong 1: Ano ang competent evidence of identity na tinatanggap para sa notarisasyon?

    Sagot: Ayon sa 2004 Rules on Notarial Practice, ang competent evidence of identity ay kinabibilangan ng kahit alin sa mga sumusunod: pasaporte, lisensya sa pagmamaneho, Professional Regulation Commission (PRC) ID, Social Security System (SSS) card, Government Service Insurance System (GSIS) e-card, voter’s ID, at iba pang ID na inisyu ng gobyerno ng Pilipinas, ahensya nito, o instrumentalidad, kabilang ang government-owned and controlled corporations (GOCCs), na may larawan at pirma ng may-ari.

    Tanong 2: Maaari bang magpa-notaryo kahit hindi ko personal na kilala ang notaryo publiko?

    Sagot: Oo, maaari. Hindi kailangang personal mong kilala ang notaryo publiko, basta’t personal kang humarap sa kanya at magpakita ng competent evidence of identity.

    Tanong 3: Ano ang mangyayari kung ang notaryo publiko ay hindi sumunod sa tamang proseso ng notarisasyon?

    Sagot: Maaaring maharap sa disciplinary actions ang notaryo publiko, tulad ng suspensyon o revocation ng kanyang notarial commission, at posibleng suspensyon din sa pag-aabogado, depende sa bigat ng paglabag.

    Tanong 4: Importanteng dokumento ang ipa-notaryo ko, paano ko masisiguro na tama ang proseso?

    Sagot: Siguraduhin na personal kang humarap sa notaryo publiko. Magdala ng valid ID. Basahin nang mabuti ang notarial certificate bago pumirma. Kung may duda, magtanong sa notaryo publiko tungkol sa proseso.

    Tanong 5: May remedyo ba kung nagkaroon ng problema dahil sa maling notarisasyon?

    Sagot: Maaaring magsampa ng reklamo administratibo laban sa notaryo publiko sa Korte Suprema. Kung may naloko o napinsala dahil sa maling notarisasyon, maaaring magsampa rin ng kasong sibil o kriminal laban sa notaryo publiko at sa iba pang sangkot.

    Para sa mas kumplikadong usaping legal ukol sa notarisasyon at iba pang serbisyong legal, huwag mag-atubiling kumonsulta sa mga eksperto. Ang ASG Law ay may mga abogado na bihasa sa ganitong mga usapin at handang tumulong sa iyo. Makipag-ugnayan sa amin sa pamamagitan ng email sa hello@asglawpartners.com o bisitahin ang aming contact page dito.



    Source: Supreme Court E-Library
    This page was dynamically generated
    by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)

  • Huwes Bawal Mag-Notaryo ng Affidavit ng Cohabitation para sa Sariling Kinakasal: Ano ang Dapat Malaman?

    Hindi Maaaring Notaryohan ng Huwes ang Affidavit ng Cohabitation para sa Kanilang Ikakasal

    A.M. No. MTJ-14-1842 [Formerly OCA IPI No. 12-2491-MTJ], February 24, 2014

    Ang desisyong ito mula sa Korte Suprema ay naglilinaw sa limitasyon ng kapangyarihan ng mga huwes ng Municipal Trial Court (MTC) bilang notaryo publiko ex officio. Madalas na itinatanong kung maaari bang notaryohan ng huwes ang affidavit ng cohabitation ng mga magpapakasal sa kanila. Sa kasong ito, mariing sinagot ng Korte Suprema ang katanungang ito: hindi maaari.

    Panimula

    Isipin ang isang magkasintahan na nagbabalak magpakasal. Dahil sila ay matagal nang nagsasama bilang mag-asawa, sila ay exempted sa pagkuha ng marriage license. Sa halip, kailangan nilang magsumite ng affidavit ng cohabitation. Karaniwan na sa mga ganitong sitwasyon, nagtatanong sila kung maaari bang sa huwes na mismo na magkakasal sa kanila kumuha ng serbisyo para sa affidavit na ito, para mas madali at mukhang mas mura. Ngunit, ayon sa Korte Suprema sa kasong Tupal vs. Judge Rojo, ito ay hindi tama at labag sa alituntunin.

    Ang kasong ito ay isinampa ni Rex M. Tupal laban kay Judge Remegio V. Rojo ng Municipal Trial Court in Cities (MTCC) Branch 5, Bacolod City. Inireklamo ni Tupal si Judge Rojo dahil umano sa paglabag sa Code of Judicial Conduct at sa gross ignorance of the law. Ang reklamo ay nag-ugat sa alegasyon na si Judge Rojo ay nagkakasal nang walang marriage license, at sa halip ay nagno-notaryo ng mga affidavit ng cohabitation para sa mga ikinakasal niya mismo, at ginagawa pa ito sa araw mismo ng kasal. Ayon kay Tupal, laganap daw ang ganitong “package marriages” sa Bacolod City.

    Legal na Konteksto: Kapangyarihan ng Huwes Bilang Notaryo Publiko Ex Officio

    Upang lubos na maunawaan ang desisyon sa kasong ito, mahalagang alamin ang saklaw ng kapangyarihan ng mga huwes bilang notaryo publiko ex officio. Ayon sa Circular No. 1-90 na inilabas ng Korte Suprema noong February 26, 1990, ang mga huwes ng MTC at MCTC ay may kapangyarihang maging notaryo publiko ex officio. Ang “ex officio” ay nangangahulugang dahil sa kanilang posisyon bilang huwes.

    Ngunit, hindi ito nangangahulugan na malawak at walang limitasyon ang kanilang kapangyarihan bilang notaryo. May mga kwalipikasyon at limitasyon ang Korte Suprema na itinakda. Ayon sa Circular No. 1-90:

    MTC and MCTC judges may act as notaries public ex officio in the notarization of documents connected only with the exercise of their official functions and duties x x x. They may not, as notaries public ex officio, undertake the preparation and acknowledgment of private documents, contracts and other acts of conveyances which bear no direct relation to the performance of their functions as judges.

    Ibig sabihin, maaari lamang mag-notaryo ang mga huwes ex officio ng mga dokumentong kaugnay lamang ng kanilang opisyal na tungkulin bilang huwes. Hindi sila maaaring mag-notaryo ng mga pribadong dokumento na walang direktang kinalaman sa kanilang tungkulin bilang huwes.

    Bukod pa rito, maaari lamang silang mag-notaryo ex officio kung walang abogado o notaryo publiko sa kanilang nasasakupang munisipyo. Kung magno-notaryo sila ex officio, kailangan nilang magpatunay sa dokumento na walang abogado o notaryo publiko sa lugar na iyon. Lahat ng notary fees na makukuha nila ay dapat mapunta sa gobyerno.

    Sa madaling salita, ang kapangyarihan ng huwes bilang notaryo publiko ex officio ay limitado lamang at nakakabit sa kanilang tungkulin bilang huwes.

    Pagbusisi sa Kaso: Tupal vs. Judge Rojo

    Sa kasong ito, si Judge Rojo ay inireklamo dahil sa pagno-notaryo niya ng mga affidavit ng cohabitation para sa mga magpapakasal sa kanya. Hindi itinanggi ni Judge Rojo ang alegasyon. Depensa niya, ang pagno-notaryo ng affidavit ng cohabitation ay konektado raw sa kanyang tungkulin bilang huwes na nagkakasal. Dagdag pa niya, walang direktang pagbabawal sa Guidelines on the Solemnization of Marriage by the Members of the Judiciary na nagbabawal sa mga huwes na mag-notaryo ng affidavit ng cohabitation.

    Ayon kay Judge Rojo, ginagawa rin daw ito ng ibang mga huwes sa Bacolod at Talisay City. Sinabi pa niya na ginawa lamang niya ito sa “good faith” at walang masamang intensyon.

    Ngunit, hindi pabor ang Office of the Court Administrator (OCA) sa depensa ni Judge Rojo. Ayon sa OCA, ang affidavit ng cohabitation ay hindi dokumentong konektado sa opisyal na tungkulin ng huwes bilang tagapagkasal. Inirekomenda ng OCA na mapatawan ng multa si Judge Rojo.

    Sumang-ayon ang Korte Suprema sa findings ng OCA. Ayon sa Korte Suprema, nilabag ni Judge Rojo ang Circular No. 1-90 at ang 2004 Rules on Notarial Practice. Binigyang-diin ng Korte Suprema ang limitasyon ng kapangyarihan ng huwes bilang notaryo publiko ex officio.

    Sabi ng Korte Suprema:

    Judge Rojo notarized affidavits of cohabitation, which were documents not connected with the exercise of his official functions and duties as solemnizing officer. He also notarized affidavits of cohabitation without certifying that lawyers or notaries public were lacking in his court’s territorial jurisdiction. Thus, Judge Rojo violated Circular No. 1-90.

    Ipinaliwanag pa ng Korte Suprema na ang tungkulin ng huwes sa affidavit ng cohabitation ay suriin lamang ito upang matiyak kung ang magpapakasal ay talagang nagsama na nang limang taon at walang legal na hadlang sa pagpapakasal. Hindi kasama sa tungkulin ng huwes ang pagno-notaryo ng affidavit na ito.

    Dagdag pa ng Korte Suprema, kung ang huwes mismo ang nag-notaryo ng affidavit, mawawalan siya ng objectivity sa pagsusuri nito. Hindi maaasahan na aaminin niya na may mali sa affidavit na kanya mismong notaryado.

    Binigyang-diin din ng Korte Suprema na nilabag din ni Judge Rojo ang 2004 Rules on Notarial Practice dahil hindi niya kinilala nang personal ang mga nag-affidavit o kaya ay hindi humingi ng competent evidence of identity. Hindi rin niya nilagyan ng judicial seal ang mga affidavit.

    Dahil dito, napatunayan ng Korte Suprema na si Judge Rojo ay guilty sa gross ignorance of the law at paglabag sa New Code of Judicial Conduct. Sinuspinde siya ng Korte Suprema ng anim na buwan nang walang sweldo.

    Praktikal na Implikasyon: Ano ang Dapat Gawin?

    Ang desisyon sa kasong Tupal vs. Judge Rojo ay nagbibigay ng malinaw na gabay para sa mga huwes at sa publiko. Narito ang ilang praktikal na implikasyon:

    • Para sa mga Huwes: Mahalagang tandaan ng mga huwes na limitado lamang ang kanilang kapangyarihan bilang notaryo publiko ex officio. Hindi nila maaaring notaryohan ang mga dokumentong hindi direktang konektado sa kanilang opisyal na tungkulin bilang huwes. Pagdating sa kasal, hindi nila maaaring notaryohan ang affidavit ng cohabitation ng mga magpapakasal sa kanila. Dapat nilang sundin ang Circular No. 1-90 at ang 2004 Rules on Notarial Practice.
    • Para sa mga Magpapakasal: Kung kayo ay magpapakasal at kailangan ninyo ng affidavit ng cohabitation, huwag kayong pumayag na sa huwes na magkakasal sa inyo kumuha ng notaryo para sa affidavit na ito. Humanap kayo ng ibang notaryo publiko. Ito ay upang maiwasan ang anumang problema legal sa hinaharap.

    Susing Aral

    • Hindi maaaring notaryohan ng huwes ang affidavit ng cohabitation ng mga magpapakasal sa kanila.
    • Ang kapangyarihan ng huwes bilang notaryo publiko ex officio ay limitado lamang sa mga dokumentong konektado sa kanilang opisyal na tungkulin.
    • Mahalagang sundin ng mga huwes ang Circular No. 1-90 at ang 2004 Rules on Notarial Practice.
    • Para sa mga magpapakasal, kumuha ng ibang notaryo publiko para sa affidavit ng cohabitation.

    Mga Madalas Itanong (FAQ)

    Tanong 1: Maaari bang mag-notaryo ang huwes ng kahit anong dokumento?
    Sagot: Hindi. Limitado lamang ang kapangyarihan ng huwes bilang notaryo publiko ex officio. Maaari lamang siyang mag-notaryo ng mga dokumentong konektado sa kanyang opisyal na tungkulin bilang huwes.

    Tanong 2: Ano ang mangyayari kung notaryohan ng huwes ang affidavit ng cohabitation ng kanyang ikakasal?
    Sagot: Maaaring maharap ang huwes sa disciplinary action, tulad ng kaso ni Judge Rojo. Maaari siyang mapatawan ng multa o suspensyon.

    Tanong 3: Saan dapat kumuha ng notaryo para sa affidavit ng cohabitation?
    Sagot: Maaaring kumuha ng serbisyo ng notaryo publiko sa mga pribadong abogado na notaryo publiko o sa ibang awtorisadong mag-notaryo.

    Tanong 4: Ano ang marriage license at affidavit of cohabitation?
    Sagot: Ang marriage license ay isang dokumento na kinakailangan bago makapagpakasal. Ngunit, kung ang magpapakasal ay nagsasama na bilang mag-asawa nang limang taon o higit pa at walang legal na hadlang sa pagpapakasal, sila ay exempted sa marriage license. Sa halip, kailangan nilang magsumite ng affidavit ng cohabitation na nagpapatunay na sila ay nagsasama na nang limang taon.

    Tanong 5: Ano ang layunin ng Circular No. 1-90?
    Sagot: Layunin ng Circular No. 1-90 na limitahan ang kapangyarihan ng mga huwes bilang notaryo publiko ex officio upang hindi sila makipagkumpitensya sa mga pribadong abogado at notaryo publiko.

    Nalilito ka ba sa batas tungkol sa notaryo publiko at kasal? Ang ASG Law ay eksperto sa mga usaping legal na ito. Kung kailangan mo ng konsultasyon o legal na representasyon, makipag-ugnayan sa amin o bumisita dito para sa karagdagang impormasyon. Handa kaming tumulong sa iyo!





    Source: Supreme Court E-Library

    This page was dynamically generated

    by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)

  • Personal na Pagharap sa Notaryo Publiko: Bakit Ito Mahalaga at Ano ang Pananagutan Kung Hindi Ito Sundin

    Personal na Pagharap sa Notaryo Publiko: Bakit Ito Mahalaga at Ano ang Pananagutan Kung Hindi Ito Sundin

    A.C. No. 4545, February 05, 2014 (Carlito Ang v. Atty. James Joseph Gupana)

    Ang kasong Carlito Ang v. Atty. James Joseph Gupana ay isang mahalagang paalala sa mga abogado at sa publiko tungkol sa seryosong responsibilidad ng isang notaryo publiko. Sa mundo ng batas, ang notarisasyon ay hindi lamang isang pormalidad; ito ay isang kritikal na proseso na nagbibigay bisa at kredibilidad sa mga dokumento. Kung walang wastong notarisasyon, maaaring mawalan ng saysay ang isang dokumento at magdulot ng problema sa mga partido na sangkot.

    Sa kasong ito, nasuspinde ang isang abogado dahil sa kapabayaan sa kanyang tungkulin bilang notaryo publiko. Ang pangunahing isyu? Hindi niya sinigurado na personal na humarap sa kanya ang taong lumagda sa isang Affidavit of Loss. Ngunit ano nga ba ang bigat ng pagkakamaling ito? At bakit kailangan ang personal na pagharap sa harap ng isang notaryo?

    Ang Legal na Batayan ng Notarisasyon at Personal na Pagharap

    Ang batayan ng ating batas ukol sa notarisasyon ay matatagpuan sa Public Act No. 2103, mas kilala bilang Notarial Law. Ayon sa Seksyon 1 nito, malinaw na nakasaad ang kahalagahan ng personal na pagharap sa notaryo. Basahin natin ang sipi:

    Sec. 1. x x x

    (a) Ang pagkilala ay dapat gawin sa harap ng isang notaryo publiko o isang opisyal na duly authorized ng batas ng bansa na kumuha ng mga pagkilala ng mga instrumento o dokumento sa lugar kung saan ginawa ang akto. Ang notaryo publiko o ang opisyal na kumukuha ng pagkilala ay dapat magpatunay na ang taong kumikilala sa instrumento o dokumento ay kilala niya at na siya ang parehong tao na lumagda nito, at kinilala na ang pareho ay kanyang malayang kalooban at gawa. Ang sertipiko ay dapat gawin sa ilalim ng kanyang opisyal na selyo, kung siya ay ayon sa batas na kinakailangang magpanatili ng isang selyo, at kung hindi, ang kanyang sertipiko ay dapat magsaad nito.

    Mula sa tekstong ito, hindi maikakaila na ang personal na pagharap ay isang sine qua non o esensyal na rekisito sa wastong notarisasyon. Ang layunin nito ay simple ngunit napakahalaga: upang matiyak ng notaryo publiko na ang taong humaharap ay siya nga ang taong lumagda sa dokumento, at boluntaryo niyang ginawa ito. Hindi ito basta seremonya lamang. Sa pamamagitan ng personal na pagharap, nagkakaroon ng katiyakan at integridad ang mga dokumento.

    Kung ating babalikan ang kasaysayan, ang konsepto ng notarisasyon ay nagmula pa sa Roman Law, kung saan ang mga notarius ay mga pampublikong tagasulat na nagtatala ng mga mahahalagang transaksyon. Sa paglipas ng panahon, umusbong ang tungkulin ng notaryo publiko bilang isang pinagkakatiwalaang opisyal na nagpapatunay sa mga dokumento. Sa ating sistema ng batas, ang isang dokumentong notarisado ay itinuturing na public document, na may mas mataas na bigat at kredibilidad kumpara sa isang pribadong dokumento lamang. Ito ang dahilan kung bakit napakahalaga na sundin ang tamang proseso ng notarisasyon.

    Ang Kwento ng Kasong Ang v. Gupana: Kapabayaan sa Tungkulin Bilang Notaryo

    Sa kasong Ang v. Gupana, si Carlito Ang ang nagreklamo laban kay Atty. James Joseph Gupana. Ayon kay Ang, inihanda at notarisado ni Atty. Gupana ang Affidavit of Loss at Deed of Absolute Sale na ginamit para ilipat ang titulo ng lupa. Ang problema, pinunto ni Ang na ang Deed of Absolute Sale ay tila antedated at peke ang pirma ni Candelaria Magpayo. Mas malala pa, ang Affidavit of Loss ay pinanotaryo umano noong 1994, ngunit patay na si Candelaria Magpayo noong 1991 pa.

    Sa imbestigasyon, napag-alaman na hindi nga personal na kilala ni Atty. Gupana si Candelaria Magpayo. Inamin pa nga ni Atty. Gupana na ang kanyang clerical staff ang siyang nag-iimbestiga kung kumpleto ang dokumento at nagtatanong tungkol sa identidad ng mga lumalagda. Pagkatapos nito, pinapapirmahan na lamang sa mga partido ang dokumento at saka niya ito notarisahan.

    Umakyat ang kaso sa Integrated Bar of the Philippines (IBP). Nagsagawa ng imbestigasyon ang IBP Commission on Bar Discipline. Natuklasan nila na nagkamali nga si Atty. Gupana sa kanyang tungkulin bilang notaryo publiko. Ayon sa Investigating Commissioner:

    “Respondent should have been more cautious in his duty as notary public which requires that the party subscribing to the authenticity of the document should personally appear and sign the same before respondent’s actual presence.”

    Pinagtibay ng IBP Board of Governors ang findings ng Investigating Commissioner at pinatawan si Atty. Gupana ng parusang suspensyon mula sa practice of law ng isang taon, pagbawi ng kanyang notarial commission, at diskwalipikasyon na ma-reappoint bilang notaryo publiko sa loob ng dalawang taon.

    Umapela si Atty. Gupana sa Korte Suprema. Ngunit kinatigan ng Korte Suprema ang desisyon ng IBP. Binigyang-diin ng Korte Suprema ang kahalagahan ng tungkulin ng notaryo publiko:

    “The importance attached to the act of notarization cannot be overemphasized. Notarization is not an empty, meaningless, routinary act. It is invested with substantive public interest, such that only those who are qualified or authorized may act as notaries public.”

    Dagdag pa ng Korte Suprema, ang kapabayaan ni Atty. Gupana ay hindi lamang paglabag sa Notarial Law, kundi pati na rin sa Code of Professional Responsibility, partikular na sa Rule 9.01, Canon 9, na nagbabawal sa abogado na mag-delegate ng gawain na para lamang sa abogado sa isang hindi kwalipikadong tao.

    Praktikal na Implikasyon: Ano ang Dapat Nating Matutunan?

    Ang desisyon sa kasong Ang v. Gupana ay may malaking epekto, lalo na sa mga abogado na notaryo publiko at sa publiko na umaasa sa serbisyo ng notarisasyon. Narito ang ilang mahahalagang puntos:

    • Personal na Pagharap ay Mandatorio: Hindi dapat balewalain ang rekisito ng personal na pagharap. Kailangang personal na humarap ang lumalagda sa dokumento sa harap ng notaryo publiko. Hindi sapat ang basta pagpapadala ng dokumento sa opisina ng notaryo.
    • Diligence sa Tungkulin: Dapat maging maingat at masigasig ang notaryo publiko sa pagtupad ng kanyang tungkulin. Hindi dapat ipaubaya sa iba ang mahahalagang aspeto ng notarisasyon, lalo na ang pagkilala sa identidad ng lumalagda.
    • Pananagutan sa Kapabayaan: Ang kapabayaan sa tungkulin bilang notaryo publiko ay may kaakibat na pananagutan. Maaaring masuspinde o ma-revoke ang notarial commission, at mas malala pa, maaari ring masuspinde o matanggal sa practice of law kung ang notaryo ay isang abogado.

    Para sa mga abogado na notaryo publiko, ito ay isang babala na ang notarisasyon ay hindi dapat basta-bastahin. Ito ay isang seryosong tungkulin na nangangailangan ng mataas na antas ng propesyonalismo at integridad. Para naman sa publiko, mahalagang alalahanin na ang wastong notarisasyon ay nagbibigay proteksyon at katiyakan sa kanilang mga transaksyon.

    Mga Madalas Itanong (FAQs)

    Tanong 1: Kailangan ba talagang personal na humarap sa notaryo publiko?
    Sagot: Oo, ayon sa batas, kailangan ang personal na pagharap. Ito ay upang matiyak ng notaryo publiko na ikaw nga ang taong lumagda sa dokumento at na boluntaryo mong ginawa ito.

    Tanong 2: Ano ang mangyayari kung hindi ako personal na humarap sa notaryo?
    Sagot: Kung hindi ka personal na humarap, maaaring kuwestyunin ang validity ng dokumento. Maaaring hindi ito tanggapin sa korte o sa iba pang ahensya ng gobyerno.

    Tanong 3: Pwede bang ang staff na lang ng notaryo ang tumanggap ng dokumento at magproseso nito?
    Sagot: Hindi. Ang notaryo publiko mismo ang dapat magsagawa ng notarisasyon, kasama na ang pagkilala sa identidad ng lumalagda. Hindi dapat i-delegate sa staff ang gawaing ito.

    Tanong 4: Ano ang parusa sa notaryo publiko kung mapatunayang nagpabaya sa kanyang tungkulin?
    Sagot: Maaaring mapatawan ng suspensyon o revocation ng notarial commission. Kung ang notaryo ay abogado, maaari rin siyang masuspinde mula sa practice of law, gaya ng nangyari sa kasong Ang v. Gupana.

    Tanong 5: Paano ko masisiguro na wasto ang notarisasyon ng dokumento ko?
    Sagot: Siguraduhin na personal kang humarap sa notaryo publiko. Huwag magtiwala sa mga alok na “online notarization” o mga serbisyo na hindi nangangailangan ng personal na pagharap maliban kung ito ay pinahihintulutan ng batas at regulasyon.

    Eksperto ang ASG Law sa mga usaping notaryo publiko at batas. Kung may katanungan ka o nangangailangan ng konsultasyon tungkol sa notarisasyon o iba pang legal na isyu, huwag mag-atubiling makipag-ugnayan sa amin. hello@asglawpartners.com Makipag-usap sa amin dito.