Sa desisyon na ito, ipinaliwanag ng Korte Suprema ang proseso sa pagtukoy ng kapansanan ng isang seaman at ang kahalagahan ng pagkonsulta sa ikatlong doktor kapag may hindi pagkakasundo sa pagitan ng doktor ng kompanya at ng doktor ng seaman. Binigyang-diin na bagama’t ang karamdaman ng seaman ay maaaring konektado sa kanyang trabaho, ang hindi pagsunod sa proseso ng pagkonsulta sa ikatlong doktor ay naglilimita sa kanyang makukuhang benepisyo. Ang kasong ito ay nagtuturo sa mga seaman na sundin ang tamang proseso upang maprotektahan ang kanilang karapatan sa benepisyo.
Lihim nga ba ang Sakit? Paglilitis sa Karapatan ng Seaman sa Kapansanan
Si Victorino G. Ranoa ay nagtrabaho bilang Master ng barko. Habang nasa trabaho, nakaranas siya ng iba’t ibang sintomas na nagresulta sa kanyang pagpapauwi. Nang suriin ng doktor ng kompanya, natuklasan na mayroon siyang sakit sa puso at binigyan siya ng Grade 12 disability rating. Hindi sumang-ayon si Ranoa, kaya kumuha siya ng sariling doktor na nagsabing hindi na siya maaaring magtrabaho bilang seaman. Dahil dito, naghain siya ng kaso para makakuha ng total at permanenteng disability benefits.
Ngunit lumabas na hindi sinunod ni Ranoa ang proseso para sa pagkuha ng third opinion mula sa ibang doktor, kaya naging isyu kung may karapatan ba siya sa full disability benefits o dapat bang manatili sa Grade 12 disability rating na ibinigay ng doktor ng kompanya. Naging sentro rin ng usapin kung nilihim ba ni Ranoa ang kanyang dating karamdaman nang siya’y sumailalim sa Pre-Employment Medical Examination (PEME).
Binigyang-diin ng Korte Suprema na mahalaga ang kontrata sa pagitan ng seaman at ng kompanya, kasama ang POEA-SEC (Philippine Overseas Employment Administration-Standard Employment Contract). Ayon sa POEA-SEC, ang isang sakit ay maituturing na pre-existing kung bago pa man ang pagproseso ng kontrata, mayroon nang payo mula sa doktor, o kung alam na ng seaman ang kanyang sakit ngunit hindi ito isinabi sa PEME. Para masabing may fraudulent misrepresentation, kailangang may intensyon na magtago ng katotohanan para makapanloko.
Sa kaso ni Ranoa, walang sapat na ebidensya na mayroon na siyang hypertension at coronary artery disease bago siya magtrabaho. Bukod pa rito, pumasa siya sa PEME at idineklarang fit to work. Kahit na mayroon siyang dating karamdaman, hindi siya maituturing na guilty of material concealment dahil walang proof na sinadya niyang itago ito para makapanloko. Pagdating naman sa usapin ng third doctor, sinabi ng Korte Suprema na mandatory ito sa mga kaso ng disability claims. Ang doktor na ito ay dapat napagkasunduan ng kompanya at ng seaman. Pero, ang seaman ang dapat mag-request para dito, at dapat ipaalam niya sa kompanya ang resulta ng kanyang sariling doktor.
Sa ilalim ng 2010 POEA-SEC, para masabing compensable ang cardiovascular disease, kailangang mapatunayan na ang paglala ng sakit ay dahil sa trabaho, o kaya’y nagpakita ng sintomas ang seaman habang nagtatrabaho. Sa kaso ni Ranoa, asymptomatic siya bago magtrabaho, pero nagpakita ng sintomas habang nasa barko. Bagamat may causal relationship sa pagitan ng karamdaman at kanyang trabaho, hindi siya entitled sa permanent at total disability benefits dahil hindi siya sumunod sa proseso ng pagkonsulta sa third doctor.
Dahil dito, ibinasura ng Korte Suprema ang claim ni Ranoa para sa full disability benefits. Nagdesisyon ang Korte Suprema na dapat bayaran si Ranoa ng Grade 12 disability benefits ayon sa CBA, kasama ang attorney’s fees at interest. Binigyang-diin din na hindi napatunayan na hindi na kaya ni Ranoa magtrabaho bilang seaman, dahil nagtrabaho pa siya sa ibang kompanya pagkatapos ng kanyang repatriation. Ngunit dapat ding tandaan na mahalaga ang papel ng company-designated physician sa pagmonitor ng kalagayan ng seaman.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Ang pangunahing isyu ay kung dapat bang bayaran si Ranoa ng full disability benefits o dapat bang manatili sa Grade 12 disability rating, dahil hindi siya sumunod sa proseso ng pagkonsulta sa ikatlong doktor. |
| Ano ang sinasabi ng POEA-SEC tungkol sa pre-existing illness? | Ayon sa POEA-SEC, ang isang sakit ay maituturing na pre-existing kung may payo mula sa doktor bago mag-kontrata, o kung alam na ng seaman ang kanyang sakit ngunit hindi ito isinabi sa PEME. |
| Ano ang ibig sabihin ng material concealment? | Para masabing may material concealment, kailangang may intensyon na magtago ng katotohanan para makapanloko at makakuha ng benepisyo. |
| Ano ang kahalagahan ng third doctor sa disability claims? | Mahalaga ang third doctor kapag may hindi pagkakasundo sa pagitan ng doktor ng kompanya at ng doktor ng seaman. Ang desisyon ng third doctor ang magiging final at binding sa magkabilang panig. |
| Sino ang dapat mag-request para sa third doctor? | Ang seaman ang dapat mag-request para sa third doctor, at dapat ipaalam niya sa kompanya ang resulta ng kanyang sariling doktor. |
| Kailan maituturing na compensable ang cardiovascular disease? | Maituturing na compensable ang cardiovascular disease kung ang paglala ng sakit ay dahil sa trabaho, o kaya’y nagpakita ng sintomas ang seaman habang nagtatrabaho. |
| Bakit hindi nakakuha ng full disability benefits si Ranoa? | Hindi nakakuha ng full disability benefits si Ranoa dahil hindi siya sumunod sa proseso ng pagkonsulta sa third doctor. |
| Ano ang naging basehan ng Korte Suprema sa pagbibigay ng Grade 12 disability benefits? | Ang naging basehan ng Korte Suprema sa pagbibigay ng Grade 12 disability benefits ay ang assessment ng company-designated doctor. |
| Nakapagtrabaho pa ba si Ranoa pagkatapos ng kanyang repatriation? | Oo, nakapagtrabaho pa si Ranoa sa ibang kompanya pagkatapos ng kanyang repatriation, na nagpapakita na kaya pa niyang magtrabaho bilang seaman. |
Ang kasong ito ay nagpapaalala sa mga seaman na mahalaga ang pagsunod sa tamang proseso sa pag-file ng disability claims. Bagama’t may karapatan sila sa benepisyo, kailangan nilang siguruhin na kumpleto ang kanilang dokumento at sumusunod sa mga patakaran ng POEA-SEC upang maprotektahan ang kanilang karapatan.
For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
Source: VICTORINO G. RANOA v. ANGLO-EASTERN CREW MANAGEMENT PHILS., INC., G.R. No. 225756, November 28, 2019