Alamin ang Pinagkaiba: Opisyal ng Korporasyon o Empleyado – Mahalaga sa Kaso ng Illegal Dismissal
G.R. No. 193857, November 28, 2012
Naranasan mo na bang mawalan ng trabaho at hindi sigurado kung saan ka dapat lumapit para sa hustisya? Sa Pilipinas, mahalaga na malaman kung ikaw ba ay isang opisyal ng korporasyon o simpleng empleyado lamang. Bakit? Dahil dito nakasalalay kung saang korte o ahensya ka dapat maghain ng reklamo sakaling tanggalin ka sa trabaho. Ang kaso ni Dr. Ma. Mercedes L. Barba laban sa Liceo de Cagayan University ay nagbibigay linaw sa distinksyon na ito, lalo na sa konteksto ng illegal dismissal.
Ang Legal na Batayan: Opisyal ng Korporasyon vs. Empleyado
Ayon sa Corporation Code of the Philippines, partikular sa Seksyon 25, ang mga opisyal ng korporasyon ay ang presidente, sekretarya, tesorero, at iba pang opisyal na maaaring itakda sa by-laws ng korporasyon. Mahalaga itong malaman dahil kung ikaw ay isang opisyal ng korporasyon, ang mga usapin tungkol sa iyong pagtanggal sa trabaho ay hindi sakop ng National Labor Relations Commission (NLRC) o ng Labor Arbiter. Sa halip, ang regular na korte ang may hurisdiksyon dito. Ito ay dahil ang relasyon sa pagitan ng korporasyon at ng opisyal nito ay pinamamahalaan ng batas korporasyon, hindi ng batas paggawa.
Sa kabilang banda, kung ikaw ay isang empleyado lamang, kahit na ikaw ay nasa mataas na posisyon, ang iyong relasyon sa kumpanya ay pinamamahalaan ng Labor Code. Kung tanggalin ka nang walang sapat na dahilan o proseso, maaari kang maghain ng kasong illegal dismissal sa NLRC.
Nilinaw pa ng Korte Suprema sa kasong Matling Industrial and Commercial Corporation v. Coros (G.R. No. 157802, October 13, 2010) na para maituring na opisyal ng korporasyon ang isang posisyon, dapat itong direktang nakasaad sa by-laws. Hindi sapat na basta nilikha ang posisyon sa pamamagitan ng resolusyon o patakaran ng korporasyon. Ayon sa Korte Suprema, “An ‘office’ is created by the charter of the corporation and the officer is elected by the directors or stockholders. On the other hand, an employee occupies no office and generally is employed not by the action of the directors or stockholders but by the managing officer of the corporation who also determines the compensation to be paid to such employee.”
Ang Kwento ng Kaso Barba vs. Liceo de Cagayan University
Si Dr. Ma. Mercedes L. Barba ay Dean ng College of Physical Therapy sa Liceo de Cagayan University. Nagsimula siyang magtrabaho sa unibersidad noong 1993 bilang medical officer, at kalaunan ay binigyan ng scholarship para mag-aral ng Rehabilitation Medicine. Pagkatapos ng kanyang pag-aaral, bumalik siya sa Liceo at naitalaga bilang Dean.
Noong 2005, dahil sa bumabang bilang ng estudyante, ipinasara ang College of Physical Therapy. Sinabihan si Dr. Barba na ang kanyang serbisyo bilang Dean ay tapos na. Inalok siya ng unibersidad na magturo sa College of Nursing, ngunit tumanggi siya dahil hindi ito konektado sa kanyang espesyalisasyon. Hiniling niya ang separation pay, ngunit iginiit ng unibersidad na dapat siyang magturo sa College of Nursing. Nang hindi siya sumipot sa bagong assignment, tinanggal siya sa trabaho dahil sa abandonment.
Nagreklamo si Dr. Barba sa Labor Arbiter para sa illegal dismissal. Iginiit ng Liceo de Cagayan University na si Dr. Barba ay isang opisyal ng korporasyon dahil ang posisyon ng Dean ay inaprubahan ng Board of Directors, kaya ang Labor Arbiter at NLRC ay walang hurisdiksyon.
Ang Procedural Journey:
- Labor Arbiter: Ipinasiya na walang constructive dismissal, ngunit inutusan ang Liceo na i-reinstated si Dr. Barba sa katumbas na posisyon.
- NLRC: Binaliktad ang desisyon ng Labor Arbiter. Ipinasiya na may constructive dismissal dahil demotion ang paglipat kay Dr. Barba sa College of Nursing.
- Court of Appeals (CA) – Unang Desisyon: Ibinalik ang desisyon ng Labor Arbiter. Hindi kinilala ang posisyon ng Dean bilang corporate office.
- Court of Appeals (CA) – Amended Decision: Binaliktad ang unang desisyon. Kinilala ang posisyon ng Dean bilang corporate office at sinabing walang hurisdiksyon ang labor tribunals.
- Korte Suprema: Binaliktad ang Amended Decision ng CA at ibinalik ang unang desisyon ng CA na nagpapatunay sa hurisdiksyon ng Labor Arbiter at NLRC.
Sa Korte Suprema, ang pangunahing tanong ay kung si Dr. Barba ba ay isang empleyado o opisyal ng korporasyon.
Ayon sa Korte Suprema, “Corporate officers are elected or appointed by the directors or stockholders, and are those who are given that character either by the Corporation Code or by the corporation’s by-laws.”
Binigyang diin ng Korte Suprema na sa by-laws ng Liceo de Cagayan University, ang mga opisyal ng korporasyon ay limitado lamang sa Presidente, Bise Presidente, at Sekretaryo-Tesurero. Bagama’t may tinatawag na “College Director” sa by-laws, hindi ito napatunayan na katumbas ng posisyon ng Dean. Dagdag pa, maraming Deans ang ina-appoint sa unibersidad, samantalang isa lamang “College Director” ang pinapayagan sa by-laws.
“It is worthy to note that a College Dean is not among the corporate officers mentioned in respondent’s by-laws. Petitioner, being an academic dean, also held an administrative post in the university but not a corporate office as contemplated by law.” – Korte Suprema
Kaya naman, pinanigan ng Korte Suprema ang unang desisyon ng CA at ipinasiya na si Dr. Barba ay isang empleyado, hindi isang opisyal ng korporasyon. Dahil dito, may hurisdiksyon ang Labor Arbiter at NLRC sa kanyang kaso ng illegal dismissal.
Ano ang Praktikal na Aral Mula sa Kaso Barba?
Ang kasong ito ay nagtuturo ng mahalagang aral, lalo na sa mga nagtatrabaho sa mga korporasyon, kabilang na ang mga unibersidad at kolehiyo. Hindi lahat ng mataas na posisyon ay otomatikong maituturing na corporate office. Ang pinakaimportanteng batayan ay kung ang posisyon ba ay direktang binanggit sa by-laws ng korporasyon bilang corporate office.
Mahahalagang Leksyon:
- Suriin ang By-laws: Kung ikaw ay nasa mataas na posisyon, alamin kung ang iyong posisyon ay nakasaad sa by-laws ng kumpanya bilang corporate office.
- Para sa mga Employer: Kung nais ninyong ituring na corporate officer ang isang posisyon, tiyakin na ito ay malinaw na nakasaad sa inyong by-laws.
- Hurisdiksyon: Ang pagtukoy kung opisyal ng korporasyon o empleyado ang isang tao ay kritikal sa pagtukoy kung saan dapat i-file ang kaso sa labor dispute.
- Kontrata ng Empleo: Ang uri ng kontrata at ang mga probisyon nito ay mahalaga rin sa pagtukoy ng relasyon sa pagitan ng employer at empleyado.
Mga Madalas Itanong (FAQs)
Tanong 1: Ano ang mangyayari kung hindi malinaw sa by-laws kung ang isang posisyon ay corporate office?
Sagot: Sa ganitong sitwasyon, mas malamang na ituring ang posisyon bilang hindi corporate office, at ang taong humahawak nito ay ituturing na empleyado. Ang pagdududa ay laging pabor sa empleyado sa usapin ng labor.
Tanong 2: Maaari bang baguhin ang by-laws para maging corporate office ang isang posisyon?
Sagot: Oo, maaari. Ngunit kailangan itong gawin sa pamamagitan ng legal na proseso ng pag-amyenda ng by-laws ng korporasyon.
Tanong 3: Ano ang epekto kung mali ang napiling forum (Labor Arbiter vs. Regular Court)?
Sagot: Kung mali ang forum, maaaring ma-dismiss ang kaso dahil sa kawalan ng hurisdiksyon. Mahalaga na tama ang pagpili ng forum para hindi masayang ang oras at resources.
Tanong 4: Kung ako ay Dean sa isang unibersidad, otomatikong opisyal na ba ako ng korporasyon?
Sagot: Hindi otomatikamente. Base sa kaso Barba, kailangan tingnan ang by-laws ng unibersidad. Kung hindi nakasaad ang Dean bilang corporate officer sa by-laws, malamang na ituring ka bilang empleyado lamang.
Tanong 5: Ano ang constructive dismissal?
Sagot: Ang constructive dismissal ay nangyayari kapag hindi ka direktang tinanggal sa trabaho, ngunit ang mga aksyon ng employer ay nagiging hindi na mababata ang iyong pagtatrabaho, kaya mapipilitan kang mag-resign. Sa kaso ni Dr. Barba, sinabi ng NLRC na ang paglipat sa kanya sa College of Nursing ay isang demotion na maituturing na constructive dismissal, bagama’t hindi ito sinang-ayunan ng Korte Suprema sa usapin ng illegal dismissal mismo dahil sa fixed-term appointment niya bilang Dean.
Nalilito ka ba sa iyong mga karapatan bilang empleyado o corporate officer? Huwag mag-atubiling kumonsulta sa mga eksperto. Ang ASG Law ay may mga abogado na dalubhasa sa batas paggawa at batas korporasyon. Para sa konsultasyon, maaari kang mag-email sa amin sa hello@asglawpartners.com o makipag-ugnayan dito.