Bago Magpakasal Muli, Siguraduhing May Deklarasyon Mula sa Hukuman Para sa Unang Kasal
G.R. No. 159031, June 23, 2014
Nais mo bang magpakasal muli pagkatapos ng iyong unang kasal? Mahalagang tandaan na ayon sa Korte Suprema, kahit pa sabihin mong walang bisa ang iyong unang kasal dahil walang marriage license, hindi ito sapat na dahilan para basta na lamang magpakasal muli. Kailangan mo pa ring kumuha ng deklarasyon mula sa hukuman na nagpapatunay na walang bisa ang iyong unang kasal. Kung hindi mo ito gagawin at magpakasal ka muli, maaari kang maharap sa kasong bigamy. Ito ang aral na mapupulot natin sa kaso ni Noel A. Lasanas laban sa People of the Philippines.
nn
INTRODUKSYON
n
Isipin mo na ikaw ay nagpakasal noon, ngunit sa paniniwala mong walang bisa ang kasal na iyon dahil sa isang technicality. Dahil dito, nagpasya kang magpakasal muli nang hindi muna kinukuha ang pormal na deklarasyon mula sa korte na nagpapawalang-bisa sa iyong unang kasal. Sa kaso ni G. Lasanas, ito mismo ang kanyang ginawa. Naniniwala siya na ang kanyang unang kasal kay Socorro Patingo ay walang bisa dahil walang marriage license. Kaya naman, nagpakasal siya muli kay Josefa Eslaban. Ngunit ang kanyang paniniwala ay hindi sinang-ayunan ng korte. Ang pangunahing tanong sa kasong ito: Maaari bang mahatulan ng bigamy ang isang tao kung nagpakasal muli siya nang hindi muna nagpapawalang-bisa sa unang kasal, kahit na sa paniniwala niyang walang bisa ang unang kasal?
nn
LEGAL NA KONTEKSTO
n
Ang bigamy ay isang krimen sa Pilipinas na nakasaad sa Article 349 ng Revised Penal Code. Ayon dito:
n
Artikulo 349. Bigamy. — Ang parusang prision mayor ay ipapataw sa sinumang tao na magpakasal sa pangalawa o sumunod pang kasal bago pa man legal na mapawalang-bisa ang naunang kasal, o bago pa man ideklara ng hukuman na presumed dead ang absent spouse sa pamamagitan ng isang pormal na paglilitis.
n
Para mapatunayang may bigamy, kailangang mapatunayan ang apat na elemento:
n
- n
- Na ang akusado ay legal na kasal.
- Na ang kasal na iyon ay hindi pa legal na napapawalang-bisa o, kung absent ang asawa, hindi pa siya nadedeklarang presumed dead ayon sa Civil Code.
- Na ang akusado ay nagpakasal sa pangalawa o sumunod pang kasal.
- Na ang pangalawa o sumunod pang kasal ay may lahat ng mahahalagang rekisitos para sa validity.
n
n
n
n
n
Mahalaga ring banggitin ang Article 40 ng Family Code, na nagsasaad:
n
Artikulo 40. Ang absolute nullity ng isang naunang kasal ay maaaring gamitin para sa layunin ng pagpapakasal muli batay lamang sa isang final judgment na nagdedeklara na walang bisa ang naunang kasal na iyon.
n
Ibig sabihin, kahit na sa paniniwala mo ay walang bisa ang iyong unang kasal (void ab initio), kailangan mo pa ring dumaan sa korte para magpadeklarang walang bisa ang kasal na iyon bago ka makapagpakasal muli. Ang konsepto ng “void ab initio” ay nangangahulugang walang bisa mula pa sa simula. Halimbawa, ang kasal na walang marriage license ay karaniwang itinuturing na void ab initio. Ngunit, ayon sa Korte Suprema sa kasong ito at sa maraming iba pang kaso, hindi sapat ang iyong sariling paniniwala. Kailangan mo ang pormal na deklarasyon mula sa korte.
n
Bakit kailangan ito? Ang layunin ng Article 40 ay para protektahan ang kaayusan ng lipunan at maiwasan ang kaguluhan sa estado ng mga kasal. Kung papayagan ang mga tao na basta na lamang magdesisyon na walang bisa ang kanilang kasal at magpakasal muli, maaaring magdulot ito ng maraming problema legal at sosyal.
nn
PAGSUSURI SA KASO
n
Sa kaso ni Lasanas, narito ang mga pangyayari:
n
- n
- **Pebrero 16, 1968:** Nagpakasal si Noel Lasanas kay Socorro Patingo sa seremonyang sibil. Walang marriage license.
- **Agosto 27, 1980:** Nagkaroon ng religious ceremony si Lasanas at Patingo. Wala pa ring marriage license.
- **1982:** Naghiwalay sina Lasanas at Patingo.
- **Disyembre 27, 1993:** Nagpakasal si Lasanas kay Josefa Eslaban sa religious ceremony. Sa marriage certificate, idineklara ni Lasanas na single siya.
- **Hulyo 26, 1996:** Nag-file si Lasanas ng annulment case laban kay Patingo, sinasabing dinaya siya para pakasalan siya.
- **Oktubre 1998:** Kinansuhan si Lasanas ng bigamy ni Patingo.
- **Oktubre 20, 1998:** Pormal na kinasuhan si Lasanas ng bigamy sa korte.
- **Nobyembre 24, 1998:** Ibinasura ng korte ang annulment case ni Lasanas at idineklarang valid ang kasal nila ni Patingo.
n
n
n
n
n
n
n
n
n
Sa RTC (Regional Trial Court), nahatulan si Lasanas ng bigamy. Umapela siya sa Court of Appeals (CA), ngunit kinumpirma ng CA ang desisyon ng RTC. Kaya naman, umakyat ang kaso sa Korte Suprema.
n
Depensa ni Lasanas: Hindi raw siya dapat mahatulan ng bigamy dahil ang unang kasal niya kay Patingo ay walang bisa dahil walang marriage license. Dapat daw ay civil law rule lang ang sundin, hindi criminal prosecution. Sabi pa niya, kahit daw sundin ang Article 40 ng Family Code, dapat pa rin siyang maabswelto dahil ang pangalawang kasal niya kay Eslaban ay walang bisa rin dahil walang recorded judgment of nullity ng unang kasal. Dagdag pa niya, good faith daw siya at walang criminal intent.
n
Ngunit hindi pumayag ang Korte Suprema. Ayon sa Korte Suprema, binanggit ang desisyon ng CA:
n
“Kinikilala ng Court na ang kasal sa pagitan ng akusado-appellant Lasanas at pribadong complainant Patingo ay walang bisa dahil sa kawalan ng marriage license o affidavit of cohabitation. Ang ratificatory religious wedding ceremony ay hindi maaaring nag-validate ng void marriage. Hindi rin maaaring ituring ang church wedding bilang kasal mismo dahil para maging ganito, dapat naroroon ang lahat ng mahahalagang at pormal na rekisitos ng valid marriage. Isa sa mga rekisitos na ito ay ang valid marriage license maliban sa mga pagkakataon kung kailan maaaring excused ang requirement na ito. Dahil walang marriage license o affidavit of cohabitation na ipinakita sa pari na nangasiwa sa religious rites, hindi maaaring ituring ang religious wedding bilang valid marriage mismo.”
n
Ngunit, patuloy ng Korte Suprema, kahit walang bisa ang unang kasal, dapat pa rin daw kumuha muna si Lasanas ng judicial declaration of nullity bago magpakasal muli. Kaya naman, napatunayang guilty siya sa bigamy.
n
Binigyang-diin ng Korte Suprema na:
n
“What makes a person criminally liable for bigamy is when he contracts a second or subsequent marriage during the subsistence of a valid marriage. Parties to the marriage should not be permitted to judge for themselves its nullity, for the same must be submitted to the judgment of competent courts and only when the nullity of the marriage is so declared can it be held as void, and so long as there is no such declaration, the presumption is that the marriage exists. Therefore, he who contracts a second marriage before the judicial declaration of nullity of the first marriage assumes the risk of being prosecuted for bigamy.”
n
Ibig sabihin, hindi sapat ang sariling interpretasyon o paniniwala na walang bisa ang unang kasal. Kailangan ang pormal na deklarasyon mula sa korte.
nn
PRAKTICAL NA IMPLIKASYON
n
Ano ang ibig sabihin nito para sa iyo? Kung ikaw ay nagbabalak magpakasal muli, at mayroon kang naunang kasal, kahit pa sa paniniwala mo ay walang bisa ang unang kasal na iyon, **kailangan mo munang kumuha ng deklarasyon mula sa korte na nagpapawalang-bisa sa unang kasal mo bago ka magpakasal muli.** Kung hindi, maaari kang makasuhan ng bigamy, kahit pa sabihin mong wala kang masamang intensyon o naniniwala ka sa good faith.
n
Ang desisyon na ito ay nagpapakita na seryoso ang batas sa Pilipinas pagdating sa kasal. Hindi basta-basta maaaring balewalain ang isang kasal, kahit pa may mga technicality na maaaring magpawalang-bisa dito. Kailangan dumaan sa legal na proseso para matiyak ang kaayusan at maiwasan ang komplikasyon.
nn
MGA MAHAHALAGANG ARAL
n
- n
- **Judicial Declaration Kailangan:** Bago magpakasal muli, kumuha muna ng deklarasyon mula sa korte na nagpapawalang-bisa sa naunang kasal, kahit pa void ab initio ito.
- **Hindi Sapat ang Sariling Paniniwala:** Hindi sapat na ikaw lang ang naniniwalang walang bisa ang iyong unang kasal. Kailangan ang pormal na deklarasyon mula sa korte.
- **Bigamy ay Krimen:** Ang pagpapakasal muli nang walang deklarasyon ng nullity ay maaaring magresulta sa kasong bigamy, na may kaukulang parusa.
- **Konsulta sa Abogado:** Kung may pagdududa tungkol sa validity ng iyong kasal o balak magpakasal muli, kumonsulta agad sa abogado.
n
n
n
n
nn
MGA KARANIWANG TANONG (FAQ)
nn
Tanong 1: Kung walang marriage license ang unang kasal ko, automatically void na ba ito?
nSagot: Oo, karaniwang void ab initio ang kasal na walang marriage license. Ngunit, kailangan mo pa rin ng deklarasyon mula sa korte na nagpapatunay nito bago ka makapagpakasal muli para maiwasan ang bigamy.
nn
Tanong 2: Paano kung religious wedding lang ang unang kasal ko, valid ba ito?
nSagot: Para maging valid ang religious wedding, kailangan pa rin ng marriage license, maliban sa ilang espesyal na kaso. Kung walang marriage license, maaaring void ab initio rin ito, ngunit kailangan pa rin ng judicial declaration.
nn
Tanong 3: Ano ang mangyayari kung nagpakasal ako muli nang walang judicial declaration at kinasuhan ako ng bigamy?
nSagot: Maaari kang mahatulan ng bigamy at maparusahan ng pagkabilanggo.
nn
Tanong 4: Pwede bang mag-file ng annulment case para sa unang kasal ko para maiwasan ang bigamy?
nSagot: Ang annulment ay para sa kasal na valid sa simula ngunit may ground para mapawalang-bisa. Kung ang kasal mo ay void ab initio (tulad ng walang marriage license), ang dapat mong ipa-file ay petition for declaration of nullity of marriage, hindi annulment.
nn
Tanong 5: Gaano katagal ang proseso ng pagkuha ng judicial declaration of nullity?
nSagot: Nag-iiba-iba ito depende sa korte at sa complexity ng kaso. Maaaring tumagal ng ilang buwan hanggang ilang taon.
nn
Tanong 6: Magkano ang magagastos sa pagkuha ng judicial declaration of nullity?
nSagot: Depende sa abogado at sa proseso ng kaso. Mahalagang magtanong sa abogado para sa estimate ng gastos.
nn
May katanungan ka pa ba tungkol sa bigamy o deklarasyon ng nullity ng kasal? Huwag mag-atubiling kumonsulta sa mga eksperto ng ASG Law. Kami sa ASG Law ay may kaalaman at karanasan para tulungan ka sa mga usaping legal na ito. Makipag-ugnayan sa amin ngayon para sa konsultasyon. Email: hello@asglawpartners.com. Bisitahin ang aming contact page dito.
nn