Sa isang kaso ng pagbebenta at pag-iingat ng iligal na droga, mahalaga na mapatunayan ang pagkakakilanlan ng mismong droga. Ibinasura ng Korte Suprema ang hatol kay Marko Pulgado dahil hindi napatunayan ng mga awtoridad na ang mga nakumpiskang droga ay napangalagaan nang maayos. Ayon sa Korte, hindi agad minarkahan ng mga pulis ang mga droga sa lugar ng pag-aresto, na nagdududa sa integridad ng ebidensya. Kaya, napawalang-sala si Pulgado sa mga kaso ng pagbebenta at pag-iingat ng iligal na droga dahil sa paglabag sa ‘chain of custody’ ng ebidensya.
Bili-Hust Operation Gone Wrong: Kung Paano Nagdulot ng Acquittal ang Hindi Wastong Pagmarka ng Droga
Ang kaso ay nagsimula nang akusahan si Marko Pulgado ng pagbebenta at pag-iingat ng iligal na droga, partikular ang shabu. Ayon sa mga pulis, nahuli nila si Pulgado sa isang ‘buy-bust operation’ sa Olongapo City. Pagkatapos ng kanyang pagdakip, sinamsam daw sa kanya ang ilang sachet ng shabu. Dito nagsimula ang problema. Sa halip na markahan agad ang mga sachet sa lugar ng pag-aresto, dinala muna si Pulgado sa presinto kung saan pa lamang ginawa ang pagmarka. Ito ang naging sentro ng argumento sa kaso: ang pagiging kailangan na markahan agad ang ebidensya sa lugar ng pag-aresto.
Para mas maintindihan, balikan natin ang legal na batayan. Sa mga kaso ng droga, kailangan patunayan na ang mismong drogang iniharap sa korte ay siya ring drogang nakuha sa akusado. Kailangan sundin ang tinatawag na ‘chain of custody’. Ang ‘chain of custody’ ay tumutukoy sa proseso ng pagpapanatili ng integridad ng ebidensya mula sa pagkumpiska hanggang sa pagpresenta nito sa korte. Bahagi ng prosesong ito ang pagmarka, pag-imbentaryo, at pagkuha ng litrato ng mga nakumpiskang droga. Ang pagmarka ang pinakamahalagang hakbang dahil dito nagsisimula ang pagprotekta sa integridad ng ebidensya.
Ayon sa Korte Suprema sa kasong ito, kailangang gawin agad ang pagmarka matapos ang pagkumpiska. Sabi nga sa kasong People v. Sanchez:
Marking should be done in the presence of the apprehended violator immediately upon confiscation to truly ensure that they are the same items that enter the chain of custody.
Kung hindi agad ginawa ang pagmarka, nagkakaroon ng duda kung ang ebidensyang ipinapakita sa korte ay siya pa ring ebidensyang nakuha sa akusado. Sa kaso ni Pulgado, inamin ng mga pulis na sa presinto pa nila minarkahan ang droga. Hindi nila ipinaliwanag kung bakit hindi nila ito ginawa agad sa lugar ng pag-aresto. Dahil dito, nagduda ang Korte sa integridad ng ebidensya. Dahil sa pagdudang ito, hindi napatunayan na si Pulgado ay nagkasala nang higit sa makatuwirang pagdududa. Kaya, pinawalang-sala siya.
Mahalaga ang desisyong ito dahil ipinapaalala nito sa mga awtoridad na dapat sundin ang tamang proseso sa paghawak ng ebidensya sa mga kaso ng droga. Hindi lang ito basta teknikalidad; kailangan ito para protektahan ang karapatan ng akusado at para matiyak na ang mahahatulan ay talagang nagkasala. Kung hindi susundin ang ‘chain of custody’, maaaring mapawalang-sala ang isang akusado kahit pa may ebidensya laban sa kanya. Ito’y dahil mas mahalaga ang pagsunod sa batas kaysa sa pagnanais na makulong ang isang tao.
Ang ‘saving clause’ sa RA 9165 ay nagbibigay-daan sa di-mahigpit na pagsunod sa mga alituntunin kung may makatwirang dahilan at napapanatili ang integridad ng mga nasamsam. Ngunit, dapat ipaliwanag ng prosekusyon ang mga dahilan sa likod ng mga paglabag, at dapat itong patunayan. Sa kasong ito, walang makatwirang dahilan ang naipakita.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Ang pangunahing isyu ay kung dapat bang pawalang-sala si Pulgado dahil sa hindi pagsunod sa ‘chain of custody’ ng ebidensya, partikular ang pagmarka ng droga sa presinto sa halip na sa lugar ng pag-aresto. |
| Ano ang ‘chain of custody’? | Ang ‘chain of custody’ ay ang proseso ng pagpapanatili ng integridad ng ebidensya mula sa pagkumpiska hanggang sa pagpresenta nito sa korte, kabilang ang pagmarka, pag-imbentaryo, at pagkuha ng litrato. |
| Bakit mahalaga ang pagmarka ng ebidensya? | Ang pagmarka ay mahalaga dahil dito nagsisimula ang pagprotekta sa integridad ng ebidensya at tinitiyak na ang ipinapakitang ebidensya sa korte ay siya ring ebidensyang nakuha sa akusado. |
| Saan dapat gawin ang pagmarka ng droga? | Ayon sa Korte Suprema, dapat gawin agad ang pagmarka sa lugar ng pag-aresto matapos ang pagkumpiska. |
| Ano ang nangyari sa kaso ni Marko Pulgado? | Pinawalang-sala si Marko Pulgado dahil hindi sinunod ng mga pulis ang tamang proseso ng ‘chain of custody’, partikular ang hindi agad pagmarka ng droga sa lugar ng pag-aresto. |
| Ano ang epekto ng desisyong ito sa ibang kaso ng droga? | Ipinapaalala ng desisyong ito sa mga awtoridad na dapat sundin ang tamang proseso sa paghawak ng ebidensya sa mga kaso ng droga upang maprotektahan ang karapatan ng akusado. |
| Ano ang ‘saving clause’ sa batas? | Pinapayagan ng ‘saving clause’ ang di-mahigpit na pagsunod kung may makatwirang dahilan at napapanatili ang integridad ng mga nasamsam, na nangangailangan ng paliwanag mula sa prosekusyon. |
| Mayroon bang pagkakataon na hindi kinakailangan sundin ang ‘chain of custody’? | Oo, may pagkakataon na hindi kinakailangan sundin ang ‘chain of custody’ kung may makatwirang dahilan at napapanatili pa rin ang integridad at evidentiary value ng ebidensya. Gayunpaman, dapat patunayan ng prosekusyon ang mga dahilan kung bakit hindi nasunod ang ‘chain of custody’. |
Sa huli, ang kasong ito ay isang paalala na ang pagsunod sa tamang proseso ay kasinghalaga ng paghuli sa mga nagkasala. Sa mga kaso ng droga, ang integridad ng ebidensya ay susi sa pagtiyak na ang hustisya ay naisasagawa nang wasto.
Para sa mga katanungan tungkol sa pag-apply ng hatol na ito sa mga partikular na sitwasyon, mangyaring makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa pamamagitan ng email sa frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: Ang pagsusuring ito ay para sa layuning pang-impormasyon lamang at hindi bumubuo ng legal na payo. Para sa partikular na legal na gabay na angkop sa iyong sitwasyon, mangyaring kumunsulta sa isang kwalipikadong abogado.
Source: People of the Philippines v. Marko Pulgado y Magno a.k.a. “Mako”, G.R. No. 254622, February 16, 2022
Mag-iwan ng Tugon