Nilinaw ng Korte Suprema na ang pagpapahintulot ng sabong para sa libangan ng mga balikbayan at turista ay sakop ng espesyal na probisyon ng Presidential Decree (PD) 449, at hindi ng mga limitasyon para sa sabong tuwing pista. Ibig sabihin, ang mga lokal na opisyal ay maaaring magbigay ng permiso para sa sabong na layuning magbigay-aliw sa mga bisita, kahit pa ito ay malapit sa petsa ng lokal na pista, basta’t sumusunod sa mga kondisyon na itinakda ng batas. Mahalaga ang desisyong ito para sa mga lokal na pamahalaan at mga organizer ng sabong, dahil nagbibigay ito ng gabay sa pagpapatupad ng PD 449 at kung paano balansehin ang tradisyon ng sabong sa pangangalaga ng kapakanan ng publiko at pag-akit ng turismo. Nakatuon ang hatol na ito sa legalidad ng sabong para sa balikbayan at turista, hindi tuwing pista.
Kung Kailan ang Aliw ng Balikbayan ay Hindi Paglabag sa Batas
Sa kasong ito, kinuwestiyon ang legalidad ng sabong na idinaos sa Ubay, Bohol, kung saan inakusahan ang ilang lokal na opisyal ng paglabag sa PD 449 dahil umano sa pagpapahintulot ng sabong sa isang hindi lisensyadong sabungan malapit sa petsa ng pista. Ayon sa Office of the Ombudsman, lumabag ang mga opisyal sa Section 5(d) ng PD 449 dahil ang sabong ay ginanap sa panahon ng pista. Ang legal na tanong ay kung ang sabong ay dapat ituring na paglabag sa Section 5(d) o kung ito ay pinahihintulutan sa ilalim ng Section 5(e) ng parehong decree, na nagpapahintulot ng sabong para sa aliwan ng mga turista at balikbayan.
Nagsimula ang kaso nang maghain ng reklamo si Cesar C. Arro, Sr. laban sa mga lokal na opisyal dahil sa pag-apruba at pagdaraos ng tatlong araw na sabong sa Union Cultural Sports Center. Iginiit ng mga akusado na layunin nilang aliwin ang mga balikbayan at turista, kaya’t ang Section 5(e) ng PD 449 ang dapat sundin, na nagpapahintulot nito kahit sa hindi lisensyadong sabungan. Kinalaunan ay naghain ng pormal na reklamo ang Office of the Ombudsman laban sa kanila.
Sinuri ng Korte Suprema ang mga probisyon ng PD 449 upang malaman kung aling seksyon ang akma sa kaso. Inihalintulad ng korte ang Section 5(d) na nagpapahintulot ng sabong tuwing Linggo, pista opisyal, at lokal na pista sa loob ng lisensyadong sabungan, sa Section 5(e) na nagpapahintulot ng sabong para sa aliwan ng mga turista, balikbayan, o para sa paglikom ng pondo para sa kawanggawa. Narito ang sipi ng dalawang seksyon ng PD 449:
(d) Holding of Cockfights. — Except as provided in this Decree, cockfighting shall be allowed only in licensed cockpits during Sundays and legal holidays and during local fiestas for not more than three days…
(e) Cockfighting for Entertainment of Tourists or for Charitable Purposes. — Subject to the preceding subsection hereof the Chief Constabulary or his authorized representative may also allow the holding of cockfighting for the entertainment of foreign dignitaries or for tourists, or for returning Filipinos, commonly known as “Balikbayan“…
Binigyang-diin ng Korte Suprema na ang layunin ng Sangguniang Bayan ng Ubay, Bohol sa pagpasa ng Resolution No. 205, Series of 2013 ay para pahintulutan ang sabong para sa aliwan ng mga balikbayan at turista. Kahit na binanggit sa resolusyon ang pista, nilinaw ng korte na ang pangunahing layunin ay aliwin ang mga bisita. Itinatag ng korte na hindi ipinagbabawal ang sabong para sa mga turista at balikbayan kahit malapit sa petsa ng pista. Sa katunayan, dahil dito, kinakailangan pa nilang kumuha ng Special Permit sa PNP.
Dagdag pa, pinayagan ng Section 5(e) na ganapin ang sabong sa mga lisensyadong sabungan, palaruan, o parke para sa aliwan ng mga turista at balikbayan. Dahil walang lisensyadong sabungan sa Ubay, Bohol, itinuring ng korte ang Union Cultural and Sports Center bilang isang katumbas ng palaruan, kung saan maaaring ganapin ang sabong. Ang sports center na ito, ayon sa Korte Suprema ay katumbas ng ‘playground’.
Sa kabuuan, nagdesisyon ang Korte Suprema na nagkamali ang Ombudsman sa pagtukoy na lumabag ang mga petisyuner sa Section 5(d) ng PD 449. Kaya’t ibinasura ng korte ang mga resolusyon ng Ombudsman at ipinag-utos ang pag-atras ng kaso laban sa mga lokal na opisyal.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Ang pangunahing isyu ay kung ang mga lokal na opisyal ay lumabag sa PD 449 sa pagpapahintulot ng sabong para sa aliwan ng mga balikbayan at turista malapit sa petsa ng pista. Ang tanong ay kung dapat ba itong ituring na paglabag sa batas o pinahihintulutan ng espesyal na probisyon. |
| Ano ang naging batayan ng Korte Suprema sa pagpabor sa mga petisyuner? | Batay sa pagsusuri, kinilala ng Korte Suprema na ang pangunahing layunin ng Sangguniang Bayan ay aliwin ang mga balikbayan at turista, kaya’t ang Section 5(e) ng PD 449 ang dapat sundin. Dagdag pa, pinayagan ng batas na ganapin ang sabong sa mga palaruan o parke kung walang lisensyadong sabungan. |
| Ano ang implikasyon ng desisyon na ito sa mga lokal na pamahalaan? | Nagbibigay ito ng linaw sa mga lokal na pamahalaan tungkol sa legalidad ng pagpapahintulot ng sabong para sa aliwan ng mga bisita, kahit malapit sa pista. Kailangan lamang nilang sundin ang mga kondisyon ng Section 5(e) ng PD 449. |
| Maaari bang ganapin ang sabong para sa mga turista at balikbayan sa labas ng lisensyadong sabungan? | Oo, pinapayagan ito kung walang lisensyadong sabungan sa lugar, at maaari itong ganapin sa mga palaruan o parke, ayon sa Section 5(e) ng PD 449. |
| Ipinagbabawal ba ang pagdaraos ng sabong sa panahon ng pista? | Hindi ito ipinagbabawal, ayon sa Section 5(e) ng PD 449, basta’t ang layunin ay aliwin ang mga turista at balikbayan. |
| Ano ang pagkakaiba ng Section 5(d) at Section 5(e) ng PD 449? | Sinasaklaw ng Section 5(d) ang mga sabong na ginaganap sa lisensyadong sabungan tuwing Linggo, pista opisyal, at lokal na pista. Samantala, sakop naman ng Section 5(e) ang mga sabong para sa aliwan ng mga turista, balikbayan, o para sa paglikom ng pondo para sa kawanggawa, na maaaring ganapin sa mga lisensyadong sabungan, palaruan, o parke. |
| Kinakailangan pa rin bang kumuha ng permiso mula sa PNP? | Oo, upang makapagdaos ng espesyal na sabong, kinakailangan pa ring kumuha ng pahintulot mula sa PNP. |
| Anong aksyon ang dapat gawin ng Ombudsman pagkatapos ng desisyon ng Korte Suprema? | Inutusan ng Korte Suprema ang Ombudsman na maghain ng pleading para sa pag-atras ng impormasyon ng kaso na naisampa na sa Sandiganbayan. |
Ang paglilinaw na ito ng Korte Suprema ay nagbibigay daan sa mas malinaw na interpretasyon ng PD 449, na nagpapahintulot sa mga lokal na pamahalaan na magsulong ng turismo at aliwan sa kanilang mga lugar nang hindi lumalabag sa batas. Ang gabay na ito ay makakatulong upang mapanatili ang tradisyon ng sabong sa Pilipinas, habang tinitiyak na ito ay ginagawa nang may pagsunod sa batas.
For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
Source: VICTOR ABADIEZ BONGHANOY v. OFFICE OF THE OMBUDSMAN, G.R. No. 231490, September 15, 2021
Mag-iwan ng Tugon