Pinagtibay ng Korte Suprema na ang isang notaryo publiko ay may pananagutan kapag hindi naitala ang isang dokumento sa kanyang notarial register. Ito ay nagpapakita ng pagpapabaya sa tungkulin na nagdudulot ng pinsala sa publiko. Ang desisyon na ito ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng tungkulin ng isang notaryo publiko at nagpapaalala sa mga abogado na maging masigasig sa kanilang mga responsibilidad upang mapanatili ang integridad ng mga dokumentong notarisado. Ang pagkabigong sumunod sa mga panuntunan ay maaaring magresulta sa suspensyon, pagbawi ng komisyon, at diskwalipikasyon.
Kasaysayan ng Kaso: Kawalan ng Diligencia ng Abogado sa Notarisasyon ng Affidavit
Ang kasong ito ay nagsimula nang ireklamo ni Dolores De Vera si Atty. Cenon J. Navarro dahil umano sa pagkabigong magsumite ng kopya ng Affidavit of Acknowledgment and Use of Surname sa Archive Office ng Malolos City, Bulacan. Ang affidavit ay may kaugnayan sa pagkilala ng asawa ni Dolores sa kanyang anak at pagpapahintulot na gamitin ang kanyang apelyido. Ayon kay Dolores, nang kumuha sila ng kopya ng birth certificate ng kanyang anak para sa employment abroad, natuklasan nila na walang record ng nasabing affidavit sa Archive Office. Dito nagsimula ang legal na laban upang papanagutin si Atty. Navarro sa kanyang pagkukulang.
Ayon sa Korte Suprema, ang gawaing notarisasyon ay hindi basta-bastang gawain lamang kundi may malaking interes ang publiko rito. Bilang isang notaryo publiko, may kapangyarihan si Atty. Navarro na magsagawa ng iba’t ibang gawaing notarial, tulad ng pagpapatunay at pagpapatotoo ng mga dokumento. Sa pagganap ng tungkuling ito, dapat tandaan ng isang notaryo publiko ang kahalagahan ng kanyang notarial seal sa mga dokumento. Dahil dito, kailangang maging maingat ang isang notaryo publiko sa pagganap ng kanyang tungkulin upang mapanatili ang tiwala ng publiko sa integridad ng mga dokumentong notarisado.
Napansin ng Korte ang orihinal na kopya ng Affidavit at nakitang ito ay regular at valid sa kanyang anyo, nagtataglay ng notarial seal, detalye, at pirma ni Atty. Navarro. Hindi katanggap-tanggap ang kanyang depensa na peke ang kanyang pirma dahil hindi niya maipaliwanag kung paano nakuha ni Dolores ang mga detalye ng notarisasyon. Higit sa lahat, nakatatak sa Affidavit ang kanyang notarial seal, isang hindi mapapasubaliang ebidensya ng notarisasyon. Ito ay taliwas sa kanyang pagtanggi.
Sa ilalim ng 2004 Rules on Notarial Practice, partikular na ang Rule VI, malinaw na nakasaad ang mga tungkulin at obligasyon ng isang notaryo publiko hinggil sa pagtatala sa Notarial Register. Ayon sa Section 2(a) ng Rule VI, para sa bawat gawaing notarial, dapat itala ng notaryo sa notarial register ang mga sumusunod sa panahon ng notarisasyon:
RULE VI
NOTARIAL REGISTERSECTION 1. Form of Notarial Register. – (a) A notary public shall keep, maintain, protect and provide for lawful inspection as provided in these Rules, a chronological official notarial register of notarial acts consisting of a permanently bound book with numbered pages.
x x x x
SEC. 2. Entries in the Notarial Register. – (a) For every notarial act, the notary shall record in the notarial register at the time of notarization the following:
(1) the entry number and page number; (2) the date and time of day of the notarial act; (3) the type or notarial act; (4) the title or description of the instrument, document or proceeding; (5) the name and address of each principal; (6) the competent evidence of identity as defined by these Rules if the signatory is not personally known to the notary; (7) the name and address of each credible witness swearing to or affirming the person’s identity; (8) the fee charged for the notarial act; (9) the address where the notarization was performed if not in the notary’s regular place of work or business; and (10) any other circumstance the notary public may deem or significance or relevance.x x x x
(e) The notary public shall give to each instrument or document executed, sworn to, or acknowledged before him a number corresponding to the one in his register, and shall also state on the instrument or document the page/s of his register on which the same is recorded. No blank line shall be left between entries.
x x x x
(g) At the end of each week, the notary public shall certify in his notarial register the number of instruments or documents executed, sworn to, or acknowledged, or protested before him; or if none, this certificate shall show this fact. (Emphasis supplied)
Dahil sa sertipikasyon mula sa Office of the Clerk of Court ng RTC sa Malolos City, Bulacan, napatunayang hindi naisama ang Affidavit na notarisado ni Atty. Navarro sa kanyang report para sa buwan ng Agosto 2007. Ito ay nagpapakita ng kanyang pagpapabaya at kawalan ng diligencia sa pagtupad ng kanyang tungkulin bilang notaryo publiko.
Ang pagkabigong itala ang dokumento sa notarial register ay nagpapahiwatig na hindi talaga notarisado ang dokumento. Kung hindi lumalabas sa notarial records ang isang dokumento, nagdududa ang publiko sa kanyang pagiging tunay, at hindi ito maaaring gamitin upang patunayan ang anumang claim. Ito ay nagpapakita ng kahalagahan ng tungkulin ng isang notaryo publiko at ang pangangailangan na maging masigasig sa kanilang mga responsibilidad upang mapanatili ang tiwala ng publiko.
Dahil sa kapabayaan ni Atty. Navarro, nagdulot ito ng prejudice at pinsala hindi lamang kay Dolores kundi lalo na kay Donna Belle, na nagkaroon ng problema sa kanyang Certificate of Live Birth nang kinailangan niya ito para sa employment. Sa ganitong sitwasyon, kinakailangan na papanagutin si Atty. Navarro sa kanyang pagkakamali.
Sa mga naunang kaso, pinatawan na ng parusa ang mga abogado na nagpabaya sa kanilang tungkulin bilang notaryo publiko. Kabilang sa mga parusa ang pagtanggal ng komisyon bilang notaryo publiko at suspensyon sa pagpraktis ng abogasya. Dahil sa parehong paglabag ni Atty. Navarro, nararapat lamang na ipataw din sa kanya ang parehong parusa.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Ang pangunahing isyu ay kung nagpabaya ba si Atty. Navarro sa kanyang tungkulin bilang notaryo publiko sa pamamagitan ng hindi pagtatala ng Affidavit of Acknowledgment sa kanyang notarial register. Ang pagkabigong ito ay nagdulot ng problema kay Dolores De Vera at sa kanyang anak. |
| Ano ang kahalagahan ng notarial register? | Ang notarial register ay isang opisyal na talaan ng lahat ng gawaing notarial na ginawa ng isang notaryo publiko. Ito ay nagsisilbing ebidensya na ang dokumento ay tunay na notarisado at nagbibigay ng proteksyon sa publiko. |
| Ano ang mga posibleng parusa sa isang notaryo publiko na nagpabaya sa kanyang tungkulin? | Ang mga posibleng parusa ay kinabibilangan ng suspensyon mula sa pagpraktis ng abogasya, pagbawi ng komisyon bilang notaryo publiko, at diskwalipikasyon mula sa pagiging notaryo publiko sa hinaharap. Ang parusa ay depende sa bigat ng paglabag at sa mga naunang record ng abogado. |
| Ano ang epekto ng hindi pagtatala ng isang dokumento sa notarial register? | Kung hindi naitala ang dokumento sa notarial register, maaaring magduda ang publiko sa pagiging tunay nito. Maaari itong magresulta sa pagtanggi ng dokumento sa mga transaksyon o legal na proseso. |
| Ano ang responsibilidad ng isang notaryo publiko? | Ang notaryo publiko ay may responsibilidad na maging maingat at masigasig sa pagtupad ng kanyang tungkulin. Dapat niyang tiyakin na ang mga dokumento ay tunay at naitala sa kanyang notarial register. |
| Bakit mahalaga ang tiwala ng publiko sa mga dokumentong notarisado? | Ang mga dokumentong notarisado ay itinuturing na may sapat na bisa at katibayan. Mahalaga ang tiwala ng publiko dito dahil ginagamit ang mga ito sa iba’t ibang transaksyon at legal na proseso. |
| Ano ang dapat gawin kung may problema sa isang dokumentong notarisado? | Kung may problema sa isang dokumentong notarisado, maaaring kumonsulta sa isang abogado upang malaman ang mga legal na opsyon. Maaari ring ireklamo ang notaryo publiko sa Integrated Bar of the Philippines (IBP). |
| Ano ang pinakahuling hatol ng Korte Suprema sa kaso ni Atty. Navarro? | Si Atty. Cenon J. Navarro ay napatunayang nagkasala ng paglabag sa 2004 Rules on Notarial Practice. Dahil dito, siya ay sinuspinde mula sa pagpraktis ng abogasya sa loob ng anim (6) na buwan, epektibo mula sa pagkatanggap ng desisyon. Ang kanyang notarial commission ay binawi, at siya ay diskwalipikado na maging notaryo publiko sa loob ng dalawang (2) taon. |
Sa huli, ang desisyon na ito ay nagsisilbing babala sa lahat ng notaryo publiko na gampanan nang maayos ang kanilang tungkulin. Ang pagiging pabaya ay may kaakibat na responsibilidad. Para sa mga katanungan tungkol sa pag-apply ng desisyong ito sa tiyak na sitwasyon, maaari pong makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa pamamagitan ng email sa frontdesk@asglawpartners.com.
Para sa mga katanungan hinggil sa pag-apply ng desisyong ito sa tiyak na sitwasyon, maaari pong makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa pamamagitan ng email sa frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: Ang pagsusuring ito ay para sa impormasyon lamang at hindi dapat ituring na legal na payo. Para sa tiyak na legal na gabay na akma sa iyong sitwasyon, mangyaring kumunsulta sa isang kwalipikadong abogado.
Source: Dolores De Vera vs. Atty. Cenon J. Navarro, A.C. No. 12912, January 18, 2021
Mag-iwan ng Tugon