Ang kasong ito ay tungkol sa pananagutan ng isang notaryo publiko na nagpatotoo ng isang dokumento kung saan ang mga lumagda ay patay na. Ipinasiya ng Korte Suprema na si Atty. Haxley M. Galano ay nagkasala sa paglabag sa mga panuntunan ng notarial practice dahil pinatunayan niya ang Deed of Absolute Sale nang wala ang mga nagpatunay, na sinuspinde siya sa pagsasanay ng batas sa loob ng dalawang taon, binawi ang kanyang komisyon sa notarial, at permanenteng diskwalipikado siya sa muling paghirang bilang Notary Public. Ang desisyong ito ay nagpapakita na ang mga notaryo publiko ay dapat maging maingat sa pagpapatotoo ng mga dokumento, lalo na kung ang mga lumagda ay hindi personal na lumalabas sa kanilang harapan.
Ang Pagpirma sa Patay: Paglabag sa Tungkulin ng Notaryo Publiko
Noong Hulyo 23, 2012, pinatotohanan ni Atty. Galano, bilang isang notaryo publiko, ang isang Deed of Absolute Sale. Sa dokumentong ito, lumalabas na nagbenta si Dominga Unite Torrices, kasama ang kanyang asawa na si Miguel G. Torrices, ng isang lupa kay Felipe U. Tamayo. Ngunit, ang mga tagapagmana ni Torrices ay nagreklamo dahil si Dominga ay namatay noong 1974, at ang kanyang asawa na si Miguel ay pumanaw din noong mga 1970s. Inakusahan nila si Atty. Galano na nakipagsabwatan sa mga bumibili para palabasin na buhay pa sina Dominga at Miguel nang notarisahin ang Deed of Absolute Sale. Dahil dito, inireklamo si Atty. Galano sa Integrated Bar of the Philippines (IBP) dahil sa paglabag sa Code of Professional Responsibility at sa mga panuntunan tungkol sa notarial practice.
Hindi sumagot si Atty. Galano sa reklamo. Natuklasan ng IBP na nilabag ni Atty. Galano ang mga panuntunan sa notarial practice dahil hindi niya tiniyak na personal na humarap sa kanya ang mga lumagda sa Deed of Absolute Sale. Sinabi rin ng IBP na nagkasala si Atty. Galano sa Revised Penal Code dahil nagsinungaling siya sa pagpapatunay na personal na humarap sa kanya ang mga partido. Kaya, inirekomenda ng IBP na suspendihin si Atty. Galano sa pagsasanay ng batas sa loob ng tatlong taon. Inaprubahan ng IBP Board of Governors ang rekomendasyong ito.
Ang pangunahing isyu sa kasong ito ay kung may pananagutan ba si Atty. Galano sa paglabag sa mga panuntunan tungkol sa notarial practice, Code of Professional Responsibility, at sa sinumpaang tungkulin ng isang abogado. Sumang-ayon ang Korte Suprema na may pananagutan si Atty. Galano, ngunit binago nito ang parusa na inirekomenda ng IBP. Iginiit ng Korte Suprema na ang pagiging notaryo publiko ay may kaakibat na responsibilidad na sundin ang mga pangunahing panuntunan sa pagpapatotoo ng mga dokumento. Dapat tiyakin ng isang notaryo publiko na ang mga lumagda sa dokumento ay personal na humaharap sa kanya, kusang-loob na lumagda, at nauunawaan ang nilalaman ng dokumento. Ito ay upang mapangalagaan ang integridad ng mga dokumentong notarisado.
Ayon sa Section 1 ng 2004 Rules on Notarial Practice:
SECTION 1. Acknowledgment. — “Acknowledgment” refers to an act in which an individual on a single occasion:
(a) appears in person before the notary public and presents an integrally complete instrument or document;
(b) is attested to be personally known to the notary public or identified by the notary public through competent evidence of identity as defined by these Rules; and
(c) represents to the notary public that the signature on the instrument or document was voluntarily affixed by him for the purposes stated in the instrument or document, declares that he has executed the instrument or document as his free and voluntary act and deed, and, if he acts in a particular representative capacity, that he has the authority to sign in that capacity. (Emphasis supplied)
Dagdag pa rito, ipinagbabawal ang pagpapatotoo ng dokumento kung wala ang mga lumagda. Malinaw itong nakasaad sa Rule IV, Section 2(b) ng 2004 Rules on Notarial Practice:
SEC. 2. Prohibitions.
x x x x
(b) A person shall not perform a notarial act if the person involved as signatory to the instrument or document—
(1) is not in the notary’s presence personally at the time of the notarization; and
(2) is not personally known to the notary public or otherwise identified by the notary public through competent evidence of identity as defined by these Rules.
Sa kasong ito, maliwanag na nilabag ni Atty. Galano ang mga pangunahing panuntunan sa pagpapatotoo ng mga dokumento. Pinatotohanan niya ang Deed of Absolute Sale nang wala ang mga nagbenta, na sina Dominga at Miguel, na patay na noong panahong iyon. Nagsinungaling din siya sa notarial acknowledgment na personal na humarap sa kanya sina Dominga at Miguel. Dahil dito, pinatunayan ng Korte Suprema na nagkasala si Atty. Galano. Ang mga notaryo publiko ay dapat sundin ang sinumpaang tungkulin ng isang abogado at ang Code of Professional Responsibility. Hindi sila dapat magsinungaling o pumayag sa anumang ilegal na gawain. Ang notarization ay isang mahalagang gawain na may kinalaman sa interes ng publiko. Dapat sundin ng mga notaryo publiko ang mga pangunahing panuntunan sa pagpapatotoo ng mga dokumento nang may pag-iingat at pagsisikap.
Dahil dito, napatunayang nagkasala si Atty. Haxley M. Galano sa pagpapatotoo ng Deed of Absolute Sale noong Hulyo 23, 2012 nang wala ang mga nagpatunay. Siya ay sinuspinde sa pagsasanay ng batas sa loob ng dalawang taon. Bukod pa rito, kinansela ang kanyang komisyon sa notarial, kung mayroon pa, at permanenteng diskwalipikado siya sa muling paghirang bilang Notary Public.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Ang pangunahing isyu ay kung may pananagutan ba si Atty. Galano sa pagpapatotoo ng dokumento kung saan ang mga lumagda ay patay na. |
| Ano ang naging desisyon ng Korte Suprema? | Ipinasiya ng Korte Suprema na si Atty. Galano ay nagkasala sa paglabag sa mga panuntunan ng notarial practice. |
| Ano ang parusa na ipinataw kay Atty. Galano? | Siya ay sinuspinde sa pagsasanay ng batas sa loob ng dalawang taon, binawi ang kanyang komisyon sa notarial, at permanenteng diskwalipikado siya sa muling paghirang bilang Notary Public. |
| Ano ang mga panuntunan na nilabag ni Atty. Galano? | Nilabag niya ang 2004 Rules on Notarial Practice dahil hindi niya tiniyak na personal na humarap sa kanya ang mga lumagda sa Deed of Absolute Sale. |
| Bakit mahalaga ang tungkulin ng isang notaryo publiko? | Ang notarization ay isang mahalagang gawain na may kinalaman sa interes ng publiko at dapat sundin ng mga notaryo publiko ang mga pangunahing panuntunan sa pagpapatotoo ng mga dokumento nang may pag-iingat at pagsisikap. |
| Ano ang dapat gawin ng isang notaryo publiko bago patotohanan ang isang dokumento? | Dapat tiyakin ng notaryo publiko na ang mga lumagda sa dokumento ay personal na humaharap sa kanya, kusang-loob na lumagda, at nauunawaan ang nilalaman ng dokumento. |
| Ano ang mangyayari kung ang isang notaryo publiko ay lumabag sa mga panuntunan ng notarial practice? | Ang notaryo publiko ay maaaring maparusahan, kabilang na ang suspensyon sa pagsasanay ng batas, pagbawi ng kanyang komisyon sa notarial, at permanenteng diskwalipikasyon sa muling paghirang bilang Notary Public. |
| Saan matatagpuan ang mga panuntunan tungkol sa notarial practice? | Ang mga panuntunan tungkol sa notarial practice ay matatagpuan sa 2004 Rules on Notarial Practice. |
Ang kasong ito ay nagpapaalala sa lahat ng mga notaryo publiko na dapat nilang gawin ang kanilang tungkulin nang may integridad at pagsunod sa batas. Ang pagiging notaryo publiko ay hindi lamang isang pribilehiyo, kundi isang responsibilidad na may malaking epekto sa publiko.
Para sa mga katanungan hinggil sa aplikasyon ng pasyang ito sa mga partikular na sitwasyon, mangyaring makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa pamamagitan ng email sa frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: Ang pagsusuring ito ay para sa mga layuning pang-impormasyon lamang at hindi bumubuo ng legal na payo. Para sa partikular na legal na gabay na iniayon sa iyong sitwasyon, mangyaring kumonsulta sa isang kwalipikadong abogado.
Source: Heirs of Odylon Unite Torrices vs. Atty. Haxley M. Galano, A.C. No. 11870, July 07, 2020
Mag-iwan ng Tugon