Kawalang-Kakayahan sa Pagtupad ng Obligasyon sa Pag-aasawa: Pagpapawalang-bisa ng Kasal

,

Ipinasiya ng Korte Suprema na hindi sapat ang mga katibayan na isinumite upang mapawalang-bisa ang kasal dahil sa psychological incapacity. Ang desisyon na ito ay nagpapatibay na ang pagpapawalang-bisa ng kasal dahil sa psychological incapacity ay dapat nakabatay sa malubha at permanenteng mga kaso lamang, kung saan ang isa ay walang kakayahan na gampanan ang mga obligasyon ng pag-aasawa. Kaya naman, mas mahirap mapawalang bisa ang kasal sa Pilipinas.

Karahasan, Pagkawalang-Utang-na-Loob: Sapat ba para Ipagpawalang Bisa ang Kasal?

Si Gerardo A. Eliscupidez ay nagsampa ng petisyon para sa deklarasyon ng nullity ng kasal laban kay Glenda C. Eliscupidez dahil sa umano’y psychological incapacity ni Glenda. Ayon kay Gerardo, si Glenda ay may ugali na maging marahas, iresponsable, at nagkaroon ng relasyon sa iba. Dagdag pa niya, si Glenda ay may ‘histrionic personality disorder with anti-social personality traits’ ayon sa isang psychologist. Ang Korte Suprema ay sinuri kung ang mga katibayan na ito ay sapat upang ipawalang-bisa ang kasal sa ilalim ng Article 36 ng Family Code.

Sa ilalim ng Artikulo 36 ng Family Code, ang psychological incapacity ay maaaring maging basehan upang mapawalang-bisa ang kasal. Dapat itong maging malubha, may juridical antecedence (bago pa ang kasal), at incurable. Sa madaling salita, kailangan patunayan na ang isa sa mga partido ay may sakit sa pag-iisip na pumipigil sa kanya na gampanan ang mahahalagang obligasyon ng kasal.

Art. 36. A marriage contracted by any party who, at the time of the celebration, was psychologically incapacitated to comply with the essential marital obligations of marriage, shall likewise be void even if such incapacity becomes manifest only after its solemnization.

Ayon sa Korte Suprema, hindi napatunayan ni Gerardo na si Glenda ay may psychological incapacity. Ang mga katibayan na isinumite niya, tulad ng pagiging marahas at iresponsable ni Glenda, ay hindi sapat upang ipakita na siya ay may sakit sa pag-iisip na pumipigil sa kanya na gampanan ang mga obligasyon ng kasal. Higit pa rito, ang testimonya ng psychologist ay hindi kapani-paniwala dahil nakabatay lamang ito sa mga impormasyon na ibinigay ni Gerardo at ng kanyang mga saksi. Dahil dito, ibinasura ng Korte Suprema ang petisyon ni Gerardo.

Sinabi ng Korte na ang opinyon ng isang eksperto tungkol sa estado ng pag-iisip ay dapat na suportado ng iba pang ebidensya. Sa kasong ito, ang ulat ng psychologist ay batay lamang sa impormasyon na ibinigay ng asawa, na may bias. Bukod pa rito, ang ulat ay hindi nagpapaliwanag kung paano ang ‘histrionic personality disorder’ ni Glenda ay pumipigil sa kanya na gampanan ang kanyang mga obligasyon sa pag-aasawa. Ang desisyon ay nagbigay diin sa bigat ng katibayan na kinakailangan upang magtagumpay sa mga kaso ng psychological incapacity.

Ang kasong ito ay nagpapakita na mahirap mapawalang-bisa ang kasal sa Pilipinas dahil sa psychological incapacity. Kailangan patunayan na ang isa sa mga partido ay may sakit sa pag-iisip na pumipigil sa kanya na gampanan ang mahahalagang obligasyon ng kasal. Hindi sapat na magpakita lamang ng mga katibayan na ang isa sa mga partido ay iresponsable o marahas. Ang kinakailangan ay dapat ang kawalan ng kakayahan ay malubha, umiiral bago ang kasal, at hindi na magagamot, tulad ng tinukoy sa pamantayan sa landmark na kaso ng Santos v. Court of Appeals.

Bilang karagdagan, sinabi rin sa kasong ito na bagama’t sinisikap ng batas na panatilihing matatag ang kasal, hindi nito dapat pilitin ang dalawang tao na manatili sa isang relasyon kung saan sila ay hindi kayang gampanan ang kanilang mga obligasyon sa isa’t isa. Sa ganitong mga kaso, ayon kay Justice Leonen, ang Artikulo 36 ng Family Code ay dapat na ipatupad upang payagan ang mga tao na umalis sa kanilang hindi masaya na sitwasyon sa kasal.

FAQs

Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung ang mga katibayan na isinumite ni Gerardo Eliscupidez ay sapat upang mapawalang-bisa ang kanyang kasal kay Glenda Eliscupidez dahil sa psychological incapacity ni Glenda.
Ano ang psychological incapacity? Ito ay ang kawalan ng kakayahan na gampanan ang mahahalagang obligasyon ng kasal dahil sa sakit sa pag-iisip. Ayon sa Artikulo 36 ng Family Code, ang kasal ay maaaring mapawalang-bisa kung napatunayan na ang isa sa mga partido ay psychologically incapacitated bago pa man ang kasal.
Ano ang mga kinakailangan upang mapawalang-bisa ang kasal dahil sa psychological incapacity? Kailangang patunayan na ang isa sa mga partido ay may sakit sa pag-iisip na pumipigil sa kanya na gampanan ang mahahalagang obligasyon ng kasal. Hindi sapat na magpakita lamang ng mga katibayan na ang isa sa mga partido ay iresponsable o marahas. Ayon sa Santos v. Court of Appeals, kailangan patunayan na ang kawalan ng kakayahan ay malubha, umiiral bago ang kasal, at hindi na magagamot.
Bakit hindi napawalang-bisa ang kasal sa kasong ito? Hindi napawalang-bisa ang kasal dahil hindi napatunayan ni Gerardo na si Glenda ay may psychological incapacity. Ang mga katibayan na isinumite niya ay hindi sapat upang ipakita na si Glenda ay may sakit sa pag-iisip na pumipigil sa kanya na gampanan ang mga obligasyon ng kasal.
Ano ang papel ng testimonya ng psychologist sa mga kaso ng psychological incapacity? Ang testimonya ng psychologist ay maaaring makatulong upang ipakita na ang isa sa mga partido ay may sakit sa pag-iisip. Gayunpaman, ang testimonya ng psychologist ay hindi sapat upang mapawalang-bisa ang kasal. Kailangan din ng iba pang mga katibayan upang ipakita na ang isa sa mga partido ay hindi kayang gampanan ang mahahalagang obligasyon ng kasal.
Ano ang naging batayan ng Korte Suprema sa pagbasura ng petisyon? Binatay ng Korte Suprema ang pagbasura ng petisyon sa kakulangan ng sapat na ebidensya na nagpapatunay sa psychological incapacity ni Glenda na malubha, umiiral na bago ang kasal, at incurable, at sa pagiging hindi kapani-paniwala ng testimonya ng psychologist dahil nakabatay lamang ito sa mga impormasyon na ibinigay ni Gerardo.
Ano ang epekto ng desisyon na ito sa mga kaso ng psychological incapacity? Ang desisyon na ito ay nagpapakita na mahirap mapawalang-bisa ang kasal sa Pilipinas dahil sa psychological incapacity.
Ano ang essential marital obligations na dapat gampanan? Kabilang dito ang pagtatalik, pagmamahal, paggalang, at pagtulong sa isa’t isa. Kasama din dito ang pagsuporta sa pamilya at pag-aaruga sa mga anak.

Ang kasong ito ay nagbibigay linaw sa mga pamantayan sa ilalim ng batas. Hindi basta-basta ang pagpapawalang-bisa ng kasal. Ang batas ay naglalayong protektahan ang kasal maliban na lamang kung may malubha talagang dahilan na pumipigil sa isa na gampanan ang kanyang obligasyon. Ito ay dapat isaalang-alang upang protektahan ang integridad ng kasal.

For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
Source: GERARDO A. ELISCUPIDEZ v. GLENDA C. ELISCUPIDEZ, G.R. No. 226907, July 22, 2019

Comments

Mag-iwan ng Tugon

Ang iyong email address ay hindi ipa-publish. Ang mga kinakailangang mga field ay markado ng *