Kawalan ng Katibayan sa Pag-iingat ng Droga: Pagpapawalang-sala Dahil sa Paglabag sa Chain of Custody

,

Sa isang kaso ng pagbebenta ng iligal na droga, mahalaga na mapatunayan ang pagkakakilanlan ng droga nang walang pag-aalinlangan. Kung hindi napatunayan ang integridad ng ebidensya, hindi sapat ang ebidensya para hatulan ang akusado. Sa kasong ito, pinawalang-sala ng Korte Suprema si Bernido Acabo dahil sa hindi pagtalima sa mga kinakailangan sa chain of custody ng mga ipinagbabawal na gamot. Ang desisyong ito ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng pagsunod sa tamang proseso upang matiyak na ang mga karapatan ng akusado ay protektado at ang integridad ng ebidensya ay mapangalagaan.

Pagbebenta ng Shabu: Kailan Nababali ang Chain of Custody?

Ang kaso ay nagsimula sa pagkakakulong ni Acabo sa isang buy-bust operation. Ayon sa mga awtoridad, nakuha sa kanya ang dalawang sachet ng shabu. Dinala siya sa presinto kung saan isinagawa ang imbentaryo. Naroroon ang mga opisyal ng barangay at isang kinatawan mula sa PDEA, ngunit hindi dumalo ang kinatawan mula sa Department of Justice (DOJ). Ito ang naging batayan ng apela ni Acabo sa Korte Suprema.

Sa mga kaso ng pagbebenta o pag-iingat ng iligal na droga, mahalagang mapatunayan ang pagkakakilanlan ng droga nang walang pag-aalinlangan. Ang iligal na droga mismo ang bumubuo sa corpus delicti o katawan ng krimen. Kung hindi mapatunayan ang integridad ng corpus delicti, hindi sapat ang ebidensya para hatulan ang akusado.

Upang mapatunayan ang pagkakakilanlan ng droga, kailangang maipakita ng prosekusyon ang bawat hakbang ng chain of custody. Ito ay mula sa pagkakakuha ng droga hanggang sa pagpresenta nito sa korte bilang ebidensya. Ayon sa batas, kailangan ang pagmamarka, imbentaryo, at pagkuha ng litrato ng mga droga agad pagkatapos makuha. Maaaring gawin ito sa pinakamalapit na presinto.

Bukod dito, kailangang gawin ang imbentaryo at pagkuha ng litrato sa presensya ng akusado, o kanyang kinatawan o abogado, at ng mga kinakailangang testigo. Bago ang pag-amyenda ng RA 9165 sa pamamagitan ng RA 10640, kailangan ang kinatawan mula sa media at DOJ, at isang elected public official. Pagkatapos ng amyenda, kailangan ang isang elected public official at isang kinatawan ng National Prosecution Service o media. Kailangan ang mga testigong ito upang matiyak na hindi mapapalitan, maitatanim, o mahahawahan ang ebidensya.

Kaya naman, malinaw na sinasabi sa Section 21 (1), Article II ng RA 9165 (bago amiyendahan ng RA 10640):

…The apprehending team having initial custody and control of the drugs shall, immediately after seizure and confiscation, physically inventory and photograph the same in the presence of the accused or the person/s from whom such items were confiscated and/or seized, or his/her representative or counsel, a representative from the media and the Department of Justice (DOJ), and any elected public official who shall be required to sign the copies of the inventory and be given a copy thereof…

Sa kasong ito, lumabag ang mga awtoridad sa chain of custody. Hindi dumalo ang kinatawan mula sa DOJ sa pag-imbentaryo ng mga droga. Hindi rin nakasaksi ang kinatawan mula sa media sa mismong imbentaryo, pumirma lamang siya ng dokumento sa ibang lugar. Ayon sa Korte Suprema, hindi sapat ang paliwanag ng prosekusyon kung bakit hindi nakadalo ang mga kinatawan mula sa DOJ at media.

Dahil sa paglabag sa chain of custody, hindi napatunayan ang integridad ng ebidensya. Kaya naman, pinawalang-sala ng Korte Suprema si Acabo. Sa desisyong ito, nagpaalala ang Korte Suprema sa mga prosecutor na tungkulin nilang ipaliwanag ang anumang paglabag sa chain of custody, kahit hindi ito banggitin ng depensa. Kung hindi, maaaring mapawalang-bisa ang hatol.

Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung napatunayan ba ang integridad ng ebidensya dahil sa hindi pagsunod sa mga kinakailangan sa chain of custody.
Ano ang chain of custody? Ang chain of custody ay ang proseso ng pagdokumento at pagsubaybay sa paghawak ng ebidensya, mula sa pagkolekta hanggang sa pagpresenta sa korte, upang matiyak na hindi ito napalitan o nasira.
Bakit mahalaga ang chain of custody sa mga kaso ng droga? Mahalaga ang chain of custody upang mapatunayan ang pagkakakilanlan at integridad ng droga, na mahalaga sa pagpapatunay ng krimen.
Sino ang dapat naroroon sa imbentaryo ng mga nakuha na droga? Bago ang RA 10640, kailangan ang kinatawan mula sa media, DOJ, at isang elected public official. Pagkatapos ng RA 10640, kailangan ang isang elected public official at isang kinatawan ng National Prosecution Service o media.
Ano ang nangyari sa kasong ito? Pinawalang-sala ng Korte Suprema si Acabo dahil hindi napatunayan ng prosekusyon na sinunod ang chain of custody. Hindi dumalo ang kinatawan mula sa DOJ at hindi nasaksihan ng kinatawan ng media ang pag-imbentaryo.
Ano ang epekto ng hindi pagsunod sa chain of custody? Ang hindi pagsunod sa chain of custody ay maaaring maging sanhi ng pagpapawalang-sala ng akusado dahil hindi mapapatunayan ang integridad ng ebidensya.
Maaari bang mapawalang-sala ang akusado kung may paglabag sa chain of custody? Oo, kung hindi napatunayan ng prosekusyon na sinunod ang chain of custody at hindi naipaliwanag ang paglabag.
Ano ang papel ng Korte Suprema sa kasong ito? Sinuri ng Korte Suprema ang ebidensya at natuklasan na may paglabag sa chain of custody, kaya pinawalang-sala si Acabo.

Ang desisyong ito ay nagpapakita ng kahalagahan ng pagsunod sa mga legal na proseso sa mga kaso ng droga. Kailangang tiyakin ng mga awtoridad na sinusunod nila ang chain of custody upang maprotektahan ang mga karapatan ng akusado at mapatunayan ang krimen nang walang pag-aalinlangan.

For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.

Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
Source: People of the Philippines v. Bernido Acabo y Ayento, G.R. No. 241081, February 11, 2019

Comments

Mag-iwan ng Tugon

Ang iyong email address ay hindi ipa-publish. Ang mga kinakailangang mga field ay markado ng *