Kailangan ang Deklarasyon ng Hukuman para sa Presumption ng Kamatayan sa mga Kaso ng Bigamya

,

Sa kasong ito, ipinaliwanag ng Korte Suprema na kinakailangan ang deklarasyon ng hukuman tungkol sa presumptive death ng isang asawa bago makapagpakasal muli upang maiwasan ang kasong bigamya. Hindi sapat ang basta paniniwala na patay na ang unang asawa. Ang desisyong ito ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng pagsunod sa legal na proseso para sa proteksyon ng mga partido at ng estado, lalo na sa usapin ng kasal.

Kasal Muna Bago Magpakasal Muli? Ang Kwento ng Bigamya

Nagsampa si Jacinto Bagaporo ng Petition for Review sa Korte Suprema upang tutulan ang desisyon ng Court of Appeals (CA) na nagpawalang-bisa sa kanyang “Petition for Relief from Resolution or Judgment in Case Entry was Already Ordered.” Ang kaso ay nag-ugat sa isang kasong bigamya kung saan kinasal si Bagaporo sa pangalawang pagkakataon nang hindi pa naipapawalang-bisa ang kanyang unang kasal o nadeklara ng korte na patay na ang kanyang unang asawa. Nahatulan siya ng Regional Trial Court (RTC), at nag-apela siya sa CA. Ang pangunahing isyu dito ay kung naging pabaya ba ang kanyang abugado at kung dapat bang mapawalang-bisa ang kanyang conviction sa bigamya.

Ang bigamya ay isang krimen sa Pilipinas. Ayon sa Article 349 ng Revised Penal Code:

Ang parusang prision mayor ay ipapataw sa sinumang taong makipagkontrata ng pangalawa o kasunod na kasal bago ang dating kasal ay legal na nabuwag, o bago ang absenteng asawa ay idineklarang presumptively dead sa pamamagitan ng isang judgment na ipinasa sa wastong paglilitis.

Dito sa kasong ito, kinailangan ni Bagaporo na ideklara muna ng korte na patay na ang kanyang unang asawa bago siya pumasok sa kanyang ikalawang kasal. Ang kakulangan dito ay nagdulot ng kanyang pagkakakulong.

Ayon sa Korte, hindi katanggap-tanggap ang argumento ni Bagaporo na mayroong gross negligence sa kanyang abogado. Binigyang diin na ang pagkakamali ng abogado ay obligasyon ng kliyente, maliban na lamang kung ito’y nagdulot ng matinding inhustisya. Hindi rin pwedeng gamiting dahilan ang pagpapalit ng abogado upang buksan muli ang kaso. Dagdag pa ng Korte, responsibilidad ng isang litigante na bantayan ang status ng kanyang kaso at makipag-ugnayan sa kanyang abogado upang malaman ang progreso nito. Samakatuwid, hindi maaaring iasa na lamang sa abogado ang lahat.

Idinagdag pa ng Korte, hindi isang natural na karapatan ang pag-apela; ito ay isang pribilehiyo na ibinigay ng batas. Samakatuwid, dapat itong gawin alinsunod sa mga probisyon ng batas. Sa kasong ito, hindi binigyan ng due process si Bagaporo sapagkat nagkaroon siya ng pagkakataon na marinig ang kanyang kaso sa korte. Sinuri rin ng Korte Suprema ang mga elemento ng bigamya at nakitang napatunayan ang mga ito ng prosecution. Hindi itinanggi ni Bagaporo na nagpakasal siya sa pangalawang pagkakataon nang walang judicial declaration na maaaring ipagpalagay na patay na ang kanyang absenteng asawa mula sa naunang kasal.

Ayon sa Korte,

ang kinakailangan para sa judgment ng presumptive death ng absenteng asawa ay para sa kapakinabangan ng asawa na naroroon, bilang proteksyon mula sa mga sakit at mga kahihinatnan ng pangalawang kasal, dahil siya ay maaaring maakusahan at mahatulan ng bigamya kung ang depensa ng good faith batay sa simpleng testimony ay nakitang hindi kapani-paniwala.

Sa madaling salita, ang pagkuha ng judicial declaration bago magpakasal muli ay nagpapakita ng good faith. Hindi pwedeng basta na lang maniwala ang isang tao na patay na ang kanyang asawa. Kinakailangan na ito ay patunayan sa hukuman.

Ipinunto ng Korte na ang estado ay may interes sa pagprotekta at pagpapatibay ng pamilya bilang isang pangunahing autonomous na institusyong panlipunan. Ang kasal ay isang institusyong panlipunan ng pinakamataas na kahalagahan. Ang mga batas na nag-uugnay sa mga sibil na kasal ay kinakailangan upang pagsilbihan ang interes, kaligtasan, mahusay na kaayusan, kaginhawahan o pangkalahatang kapakanan ng komunidad at ang mga partido ay hindi maaaring talikuran ang anumang mahalaga sa bisa ng mga paglilitis.

FAQs

Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? Ang pangunahing isyu ay kung napatunayan ba ang krimen ng bigamya at kung dapat bang tanggapin ang depensa ng kawalan ng kapananagutan dahil sa pagkakamali ng abogado.
Kailangan ba ng deklarasyon ng hukuman para sa presumption ng kamatayan bago magpakasal muli? Oo, kailangan ang deklarasyon ng hukuman na nagpapatunay na presumptively dead na ang absenteng asawa bago magpakasal muli upang maiwasan ang kasong bigamya.
Ano ang pananagutan ng kliyente sa pagkakamali ng kanyang abogado? Kailangan ng kliyente na maging responsable sa kanyang kaso at bantayan ang mga aksyon at pagkakamali ng kanyang abogado maliban na lamang kung ito ay nagdulot ng matinding inhustisya.
May karapatan bang mag-apela ang isang taong nahatulan ng krimen? Ang pag-apela ay hindi isang natural na karapatan, ito ay isang pribilehiyo na ibinigay ng batas, kung kaya’t ito ay dapat na gawin alinsunod sa mga probisyon ng batas.
Ano ang sinabi ng korte tungkol sa pagiging seryoso ng krimen ng bigamya? Ayon sa korte, Ang kasal ay isang seryosong institusyon na kinakailangan ng estado na protektahan. Kaya naman, napakahalaga na siguraduhin ang bisa ng kasal bago ito tuluyang mapawalang bisa.
Ano ang implikasyon ng desisyon sa mga taong planong magpakasal muli matapos mawala ang kanilang asawa? Kailangan nilang kumuha ng deklarasyon ng hukuman na nagpapatunay na presumptively dead na ang kanilang absenteng asawa bago sila magpakasal muli upang maiwasan ang anumang legal na problema, partikular na ang kasong bigamya.
May epekto ba sa desisyon ang sinasabing pagkakamali ng abogado? Maliban sa gross negligence o matinding pagkakamali ng abogado, hindi ito papayagan ng hukuman. Bukod dito, kinakailangan bantayan ng isang partido ang kanyang kaso at hindi ipaubaya sa abogado ang responsibilidad.
Ano ang naging basehan ng pagiging guilty ng akusado sa kasong ito? Hindi itinanggi ni Bagaporo na nagpakasal siya sa pangalawang pagkakataon nang walang judicial declaration na maaaring ipagpalagay na patay na ang kanyang absenteng asawa mula sa naunang kasal.

Ang desisyong ito ay nagpapakita na kinakailangan sundin ang proseso ng batas bago ang pagpapakasal muli, lalo na kung may mga katanungan tungkol sa legal na status ng unang kasal. Kailangan na ipawalang bisa ang kasal na ito, o kumuha ng deklarasyon mula sa korte hinggil sa pagkamatay ng asawa.

Para sa mga katanungan tungkol sa aplikasyon ng desisyong ito sa mga tiyak na sitwasyon, mangyaring makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa pamamagitan ng email sa frontdesk@asglawpartners.com.

Disclaimer: Ang pagsusuri na ito ay para sa impormasyon lamang at hindi bumubuo ng legal na payo. Para sa tiyak na legal na patnubay na angkop sa iyong sitwasyon, mangyaring kumunsulta sa isang kwalipikadong abogado.
Source: Bagaporo v. People, G.R. No. 211829, January 30, 2019

Comments

Mag-iwan ng Tugon

Ang iyong email address ay hindi ipa-publish. Ang mga kinakailangang mga field ay markado ng *