Sa isang desisyon, pinagtibay ng Korte Suprema na ang isang abogado na nag-notaryo ng dokumento nang walang wastong komisyon ay lumalabag sa kanyang panunumpa at sa mga alituntunin ng propesyon. Ang pagno-notaryo ay hindi isang simpleng gawain lamang; ito ay nagbibigay ng bisa sa isang dokumento, kaya’t mahalaga na ang isang notaryo publiko ay may awtoridad. Ang desisyon na ito ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng pagsunod sa mga patakaran ng notarial practice upang mapangalagaan ang integridad ng legal na proseso at protektahan ang publiko mula sa mga hindi awtorisadong gawain.
Kasaysayan ng Kaso: Paglabag sa Notarial Rules, Ano ang Kaparusahan?
Ang kasong ito ay nag-ugat sa isang reklamo na inihain laban kay Atty. Anselmo B. Mabuti dahil sa pagno-notaryo ng isang “Memorandum of Agreement” sa Manila noong siya ay walang komisyon bilang isang notaryo publiko. Ayon sa reklamo, napatunayan na si Atty. Mabuti ay hindi lisensyado bilang notaryo publiko sa Lungsod ng Maynila noong mga taong 2008 hanggang 2009. Iginiit ni Atty. Mabuti na hindi kanya ang lagda sa kasulatan at sinabi rin niyang dati na siyang napanagot sa parehong isyu, kaya’t hindi na dapat siyang usigin pa. Kaya’t ang pangunahing tanong sa kasong ito ay kung si Atty. Mabuti ay dapat managot sa paglabag sa 2004 Rules on Notarial Practice dahil sa pag-notaryo ng dokumento kahit wala siyang awtoridad.
Sinuri ng Integrated Bar of the Philippines (IBP) ang reklamo at natuklasan na si Atty. Mabuti ay nagkasala sa paglabag sa Notarial Rules. Pinawalang-bisa ng IBP ang argumento ni Atty. Mabuti tungkol sa double jeopardy dahil ang kasong ito ay iba sa naunang kaso kung saan siya ay napatunayang nagkasala sa paglabag sa Notarial Rules. Ang naunang kaso ay may kinalaman sa pagno-notaryo niya ng isang sulat noong Disyembre 28, 2010, kung kailan wala rin siyang komisyon bilang notaryo publiko. Iminungkahi ng IBP na patawan siya ng mas mabigat na parusa: permanenteng diskwalipikasyon sa pagiging notaryo publiko, pagbawi ng kanyang komisyon (kung mayroon), at suspensyon ng dalawang taon sa pagsasagawa ng abogasya.
Matapos masuri ang mga ebidensya, sinang-ayunan ng Korte Suprema ang mga natuklasan ng IBP na si Atty. Mabuti ay lumabag sa 2004 Rules on Notarial Practice. Idinagdag pa ng Korte na ang notarisasyon ay isang mahalagang gawain na nagbibigay ng bisa sa isang dokumento, kaya’t nararapat lamang na ang mga notaryo publiko ay kwalipikado at awtorisado. Ayon sa Korte, kung ang isang abogado ay nag-notaryo ng dokumento nang walang awtorisasyon, ito ay isang malaking paglabag hindi lamang sa propesyon ng abogasya kundi pati na rin sa batas.
Ang isang abogado na nagno-notaryo ng dokumento nang walang wastong komisyon ay lumalabag sa kanyang panunumpa na sundin ang batas. Nagpapanggap siyang may komisyon kahit wala naman. Kaya siya ay nagpapakita ng tahasang kasinungalingan na ipinagbabawal ng panunumpa ng abogado. Ang paglabag na ito ay saklaw ng Rule 1.01 ng Canon 1 ng Code of Professional Responsibility at Canon 7.
Binigyang-diin ng Korte na ang mga paglabag ni Atty. Mabuti sa Notarial Rules ay may epekto sa kanyang pagiging abogado. Nangangahulugan ito na ang kanyang pagiging iresponsable bilang notaryo publiko ay sumasalamin sa kanyang karakter bilang isang abogado. Kaugnay nito, inilatag ng Korte ang mga dapat sundin ng abogado:
CANON 1 – A lawyer shall uphold the constitution, obey the laws of the land and promote respect for law and legal processes.
Rule 1.01 – A lawyer shall not engage in unlawful, dishonest, immoral or deceitful conduct.
CANON 7 – A lawyer shall at all times uphold the integrity and dignity of the legal profession and support the activities of the integrated bar.
Gayunpaman, hindi sinang-ayunan ng Korte Suprema ang rekomendasyon ng IBP na permanenteng diskwalipikasyon bilang Notary Public. Nadiskubre ng korte na ang resolusyon ng IBP sa CBD Case No. 11-3036 ay hindi pa naipapasa sa Korte Suprema para sa pag-apruba. Samakatuwid, habang nakabinbin pa ang pag-apruba, ang mga natuklasan sa naunang kaso ay hindi maaaring gamitin upang pataasin ang parusa sa kasalukuyang kaso.
Kaya naman, ang parusa na ipinataw kay Atty. Mabuti ay ang mga sumusunod: (a) suspensyon sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng isang (1) taon; (b) agarang pagbawi ng kanyang notarial commission, kung mayroon; at (c) diskwalipikasyon sa pagkuha ng komisyon bilang notaryo publiko sa loob ng isang (1) taon lamang. Ang desisyon na ito ay nagpapaalala sa lahat ng abogado na ang pagiging notaryo publiko ay isang responsibilidad na dapat gampanan nang may integridad at pagsunod sa batas.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Kung si Atty. Mabuti ay dapat managot sa paglabag sa 2004 Rules on Notarial Practice dahil sa pag-notaryo ng dokumento kahit wala siyang awtoridad. |
| Bakit mahalaga ang tungkulin ng isang notaryo publiko? | Ang notaryo publiko ay may mahalagang papel sa pagpapatunay ng mga dokumento. Nagbibigay sila ng katiyakan na ang mga dokumento ay pinirmahan ng mga taong nagpakilala at na ang mga pirma ay tunay. |
| Ano ang parusa sa isang abogado na nag-notaryo nang walang komisyon? | Ang abogado ay maaaring masuspinde sa pagsasagawa ng abogasya, bawiin ang kanyang notarial commission, at pagbawalan sa pagkuha ng komisyon bilang notaryo publiko sa hinaharap. |
| Ano ang ibig sabihin ng “double jeopardy”? | Ang “double jeopardy” ay isang legal na prinsipyo na nagbabawal sa isang tao na usigin nang dalawang beses para sa parehong krimen. |
| Paano nakakaapekto ang paglabag sa Notarial Rules sa pagiging abogado ng isang tao? | Ang paglabag sa Notarial Rules ay maaaring magdulot ng pagdududa sa integridad at responsibilidad ng isang abogado, na maaaring makaapekto sa kanyang reputasyon at kakayahang maglingkod sa publiko. |
| Bakit hindi sinang-ayunan ng Korte Suprema ang permanenteng diskwalipikasyon? | Dahil ang naunang kaso kung saan siya napatunayang nagkasala ay hindi pa aprubado ng Korte Suprema. |
| Ano ang mga konkretong parusa na ipinataw kay Atty. Mabuti? | Si Atty. Mabuti ay sinuspinde sa pagsasagawa ng abogasya sa loob ng isang taon, binawi ang kanyang notarial commission, at pinagbawalan sa pagkuha ng komisyon bilang notaryo publiko sa loob ng isang taon. |
| Anong mga panuntunan ng Code of Professional Responsibility ang nilabag ni Atty. Mabuti? | Nilabag ni Atty. Mabuti ang Canon 1 (pagtupad sa konstitusyon at batas), Rule 1.01 (hindi paggawa ng ilegal, hindi tapat, imoral o mapanlinlang na gawain), at Canon 7 (pagpapanatili ng integridad ng propesyon ng abogasya). |
Ang desisyon na ito ay nagsisilbing paalala sa lahat ng mga abogado na ang pagiging notaryo publiko ay isang malaking responsibilidad na dapat isagawa nang may lubos na integridad at pagsunod sa mga alituntunin ng batas. Mahalaga na sundin ang mga panuntunan ng Notarial Practice upang maprotektahan ang interes ng publiko at mapanatili ang tiwala sa sistema ng legal.
Para sa mga katanungan tungkol sa aplikasyon ng desisyong ito sa mga partikular na sitwasyon, mangyaring makipag-ugnayan sa ASG Law sa pamamagitan ng contact o sa pamamagitan ng email sa frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: Ang pagsusuri na ito ay ibinigay para sa mga layuning pang-impormasyon lamang at hindi bumubuo ng legal na payo. Para sa partikular na legal na patnubay na iniayon sa iyong sitwasyon, mangyaring kumunsulta sa isang kwalipikadong abogado.
Source: NORBERTO S. COLLANTES V. ATTY. ANSELMO B. MABUTI, A.C. No. 9917, January 14, 2019
Mag-iwan ng Tugon