Ang kasong ito ay nagpapatunay na ang isang notaryo publiko ay may pananagutan kung kanyang patotohanan ang isang dokumento kahit wala ang isa sa mga partido na lumagda rito. Ang desisyong ito ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng tungkulin ng isang notaryo publiko sa pagpapatunay ng mga dokumento at sa pangangailangan na personal na humarap ang mga partido sa harap niya. Ang paglabag sa tungkuling ito ay maaaring magresulta sa administratibong parusa, tulad ng suspensyon mula sa pagsasanay ng abogasya at pagbawi ng komisyon bilang notaryo publiko.
Paglabag sa Tungkulin: Nang Notaryuhan ang Dokumento Kahit Wala ang Naglagda?
Ang kaso ay nag-ugat sa reklamong isinampa ng mag-asawang Balbin laban kay Atty. Mariano Baranda, Jr. dahil sa paglabag umano nito sa Code of Professional Responsibility at sa Notarial Law. Ayon sa mga Balbin, pinirmahan nila ang isang Deed of Real Estate Mortgage at Promissory Note bilang seguridad sa kanilang utang sa Rapu-Raponhon Lending Company (RLC). Ngunit, hindi umano personal na humarap si Dolores Balbin sa notaryo nang patotohanan ni Atty. Baranda ang mga dokumento. Ang pangunahing tanong sa kasong ito ay kung may pananagutan ba si Atty. Baranda sa pagnotaryo ng mga dokumento kahit hindi personal na humarap si Dolores.
Ayon sa Korte Suprema, dapat gampanan ng isang notaryo publiko ang kanyang tungkulin nang may pag-iingat. Ang personal na pagharap ng mga partido ay mahalaga upang matiyak ang kanilang pagkakakilanlan at ang boluntaryong paglagda sa dokumento. Ipinapaliwanag ng Notarial Law na kailangang patotohanan ng notaryo na kilala niya ang taong humaharap at na malaya niyang nilagdaan ang dokumento. Ang patakaran na ito ay binibigyang-diin sa 2004 Rules on Notarial Practice, kung saan sinasabi na hindi dapat magsagawa ng notarial act kung wala ang lumagda sa harap ng notaryo sa oras ng notarisasyon.
Inamin ni Atty. Baranda na hindi personal na humarap si Dolores nang kanyang notaryuhan ang mga dokumento. Dahil dito, nagkasala siya sa paglabag sa Notarial Law at sa Code of Professional Responsibility. Binigyang-diin ng Korte na ang notarisasyon ay hindi lamang isang simpleng gawain. Ginagawa nitong publiko ang isang pribadong dokumento at nagbibigay-bisa rito sa korte nang walang dagdag na patunay. Dahil dito, inaasahan ang mga notaryo publiko na sundin ang mga alituntunin sa pagganap ng kanilang tungkulin. Sinabi pa ng Korte na ang pagsunod sa Notarial Law ay alinsunod sa sinumpaang tungkulin ng mga abugado sa ilalim ng Code of Professional Responsibility na sumunod sa batas at huwag magsinungaling o pahintulutan ang anumang kasinungalingan.
Tungkol naman sa parusa, ipinaliwanag ng Korte Suprema na sa mga kaso kung saan ang dokumento ay pinatotohanan kahit wala ang partido, karaniwang ipinapataw ang mga sumusunod na parusa: pagbawi ng notarial commission, diskwalipikasyon sa pagiging notaryo publiko sa loob ng dalawang taon, at suspensyon mula sa pagsasanay ng abogasya. Base sa mga nakaraang desisyon, ang suspensyon ay maaaring mula anim na buwan hanggang isang taon. Sa kasong ito, isinaalang-alang ng Korte ang pag-amin ni Atty. Baranda sa kanyang pagkakamali, ang kanyang paghingi ng tawad, ang kanyang edad, at ang pag-amin ng mga Balbin na nilagdaan ni Dolores ang mga dokumento, kaya’t nagpataw ito ng suspensyon ng anim na buwan.
Dagdag pa rito, sinabi ng Korte Suprema na hindi diskwalipikado si Atty. Baranda na notaryuhan ang mga dokumento dahil lamang sa siya ay naging abogado ng RLC, isa sa mga lumagda. Walang ganitong pagbabawal sa Notarial Law o sa mga panuntunan nito. Sa huli, si Atty. Mariano B. Baranda, Jr. ay napatunayang nagkasala sa paglabag sa Notarial Law at sa Code of Professional Responsibility. Dahil dito, sinuspinde siya mula sa pagsasanay ng abogasya sa loob ng anim na buwan, binawi ang kanyang komisyon bilang notaryo publiko, at pinagbawalan siyang maging notaryo publiko sa loob ng dalawang taon.
WHEREFORE, the Court finds respondent Atty. Mariano B. Baranda, Jr. GUILTY of violating the Notarial Law and the Code of Professional Responsibility. Accordingly, effective immediately, the Court hereby SUSPENDS him from the practice of law for six (6) months; REVOKES his incumbent commission as a notary public, if any; and PROHIBITS him from being commissioned as a notary public for two (2) years.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Kung may pananagutan ba ang isang notaryo publiko sa pagnotaryo ng dokumento kahit hindi personal na humarap ang isa sa mga lumagda. |
| Ano ang sinabi ng Korte Suprema? | Nagkasala si Atty. Baranda sa paglabag sa Notarial Law dahil inamin niyang hindi personal na humarap si Dolores Balbin nang kanyang notaryuhan ang mga dokumento. |
| Ano ang parusa kay Atty. Baranda? | Sinuspinde siya mula sa pagsasanay ng abogasya sa loob ng anim na buwan, binawi ang kanyang komisyon bilang notaryo publiko, at pinagbawalan siyang maging notaryo publiko sa loob ng dalawang taon. |
| Bakit mahalaga ang personal na pagharap sa notaryo? | Upang matiyak ang pagkakakilanlan ng mga lumagda at ang kanilang boluntaryong paglagda sa dokumento. |
| Dapat bang malaman ng notaryo ang lahat ng lumagda? | Ayon sa Notarial Law, kailangang patotohanan ng notaryo na kilala niya ang taong humaharap at na malaya niyang nilagdaan ang dokumento. |
| Anong alituntunin ang nilabag ni Atty. Baranda? | Nilabag niya ang Section 2 (b), Rule IV ng 2004 Rules on Notarial Practice, na nagsasabing hindi dapat magsagawa ng notarial act kung wala ang lumagda sa harap ng notaryo. |
| Maaari bang maging notaryo ang isang abogado ng isa sa mga partido? | Hindi ito awtomatikong diskwalipikasyon, maliban kung ipinagbabawal ng batas. |
| Ano ang kahalagahan ng notarisasyon? | Ginagawa nitong publiko ang isang pribadong dokumento at nagbibigay-bisa rito sa korte nang walang dagdag na patunay. |
For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
Source: JULIAN T. BALBIN AND DOLORES E. BALBIN, COMPLAINANTS, VS. ATTY. MARIANO BARANDA, JR. RESPONDENT., G.R. No. 64874, November 05, 2018
Mag-iwan ng Tugon