Ang desisyon na ito ay nagpapakita na ang CIAC (Construction Industry Arbitration Commission) ay may hurisdiksyon sa mga kaso ng konstruksyon, kahit walang direktang kasunduan sa arbitrasyon sa kontrata, basta’t sakop ito ng Republic Act No. 9184 (Government Procurement Reform Act) o may arbitration clause sa General Conditions of Contract. Mahalaga ito dahil pinapadali nito ang paglutas ng mga usapin sa konstruksyon, na nagtataguyod ng maayos na relasyon sa pagitan ng gobyerno at pribadong sektor.
Ang TIEZA at Global-V Builders: Sino ang Dapat Magbayad Kung Walang Malinaw na Kasunduan?
Sa kasong ito, ang Tourism Infrastructure and Enterprise Zone Authority (TIEZA) ay umapela laban sa desisyon ng Court of Appeals na nagpapatibay sa Final Award ng CIAC na pumapabor sa Global-V Builders Co. (Global-V). Ang usapin ay nagsimula nang magkaroon ng mga hindi nabayarang obligasyon ang TIEZA sa Global-V kaugnay ng limang proyekto ng konstruksyon na pinasok ng Philippine Tourism Authority (PTA), na ngayon ay TIEZA na.
Hindi sumang-ayon ang TIEZA na magbayad, kaya’t nagsampa ng kaso ang Global-V sa CIAC. Kinuwestiyon ng TIEZA ang hurisdiksyon ng CIAC, dahil umano walang kasunduan sa arbitrasyon sa mga kontrata. Iginiit ng Global-V na ang Republic Act No. 9184 ay nagbibigay sa CIAC ng hurisdiksyon sa mga usaping may kaugnayan sa mga proyektong pang-imprastraktura ng gobyerno. Ayon sa Section 59 ng R.A. No. 9184:
“Ang lahat ng mga hindi pagkakasundo na nagmumula sa pagpapatupad ng isang kontrata na sakop ng Batas na ito ay isusumite sa arbitrasyon sa Pilipinas ayon sa mga probisyon ng Republic Act No. 876, na kilala bilang “Arbitration Law”: Provided, however, That, disputes that are within the competence of the Construction Industry Arbitration Commission to resolve shall be referred thereto.”
Iginiit ng Global-V na ang mga probisyon ng R.A. No. 9184 ay bahagi na ng mga kontrata. Kaya, kahit walang direktang arbitration clause, sakop pa rin ng CIAC ang kaso. Dagdag pa rito, kahit negotiated procurement ang ibang kontrata, sakop pa rin ito ng R.A. 9184 at CIAC dahil may kinalaman ito sa mga proyekto ng gobyerno.
Pinaboran ng Arbitral Tribunal at ng Court of Appeals ang Global-V, kaya’t umapela ang TIEZA sa Korte Suprema. Ang pangunahing argumento ng TIEZA ay walang hurisdiksyon ang CIAC dahil walang kasunduan sa arbitrasyon, at dapat umanong sa Commission on Audit (COA) unang idulog ang money claim. Subalit, pinanindigan ng Korte Suprema na may hurisdiksyon ang CIAC.
Ayon sa Korte Suprema, ang Section 4 ng Executive Order No. 1008 ay nagbibigay sa CIAC ng orihinal at eksklusibong hurisdiksyon sa mga usaping may kinalaman sa mga kontrata ng konstruksyon. Dagdag pa rito, ang Section 4.1 ng CIAC Rules ay nagsasaad na ang arbitration clause sa kontrata ng konstruksyon ay nangangahulugang sumasang-ayon ang mga partido na isumite ang kanilang usapin sa CIAC.
Sa kasong ito, kahit walang malinaw na arbitration clause sa lahat ng MOA, mayroon nito sa General Conditions of Contract na bahagi ng mga kontrata. Higit pa rito, ang R.A. No. 9184 ay nagsasaad na ang lahat ng mga usapin sa mga kontrata na sakop nito ay dapat isumite sa arbitrasyon, at kung sakop ng CIAC, doon ito dapat dalhin. Kaya, walang basehan ang argumento ng TIEZA na walang hurisdiksyon ang CIAC.
Pinanindigan din ng Korte Suprema na hindi kailangang sa COA unang idulog ang money claim. Dahil sa Section 4 ng E.O. No. 1008 at Section 3.2 ng CIAC Rules, sakop ng CIAC ang usapin, at hindi kailangang dumaan sa COA bago mag-arbitrasyon. Tungkol naman sa negotiated procurement, nakita ng Korte Suprema na sumunod ang PTA/TIEZA sa mga kinakailangan ng R.A. No. 9184, kaya’t balido ang mga kontrata.
Kaya, ibinasura ng Korte Suprema ang apela ng TIEZA at pinagtibay ang naunang desisyon ng Court of Appeals at CIAC. Bukod pa rito, sinabi ng korte na may basehan para sa pagpataw ng legal interest, attorney’s fees, at cost of arbitration sa TIEZA dahil nagpakita ito ng bad faith sa hindi pagbabayad sa Global-V.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Kung may hurisdiksyon ba ang CIAC sa isang dispute sa construction, kahit walang arbitration agreement sa kontrata. |
| Ano ang sinabi ng Korte Suprema tungkol sa hurisdiksyon ng CIAC? | Sinabi ng Korte Suprema na may hurisdiksyon ang CIAC, dahil may arbitration clause sa General Conditions of Contract at sakop ito ng R.A. No. 9184. |
| Kailangan bang dumaan muna sa COA bago dumulog sa CIAC? | Hindi na kailangang dumaan sa COA dahil eksklusibo ang hurisdiksyon ng CIAC sa mga kasong may kinalaman sa construction, ayon sa batas. |
| Ano ang R.A. No. 9184? | Ito ang Government Procurement Reform Act, na nagsasaad na dapat isumite sa arbitrasyon ang mga usapin sa kontrata na sakop nito. |
| Bakit kailangang magbayad ang TIEZA ng attorney’s fees? | Dahil nagpakita ang TIEZA ng bad faith sa hindi pagbabayad sa Global-V, kaya’t nararapat lamang na magbayad ito ng attorney’s fees. |
| Ano ang ibig sabihin ng negotiated procurement? | Ito ay isang paraan ng pagkuha ng serbisyo o produkto na hindi na kailangang dumaan sa public bidding, sa ilalim ng ilang kundisyon na itinakda ng batas. |
| Ano ang General Conditions of Contract? | Ito ay mga karaniwang probisyon na kasama sa isang kontrata, na naglalaman ng mga karapatan at obligasyon ng bawat partido, kabilang ang paraan ng paglutas ng mga hindi pagkakasundo. |
| May epekto ba ang pagpapalit ng PTA sa TIEZA sa kontrata? | Wala. Ang TIEZA ay humalili lamang sa PTA, kaya’t mayroon pa rin itong obligasyon na tuparin ang mga kontratang pinasok ng naunang ahensya. |
Ang kasong ito ay nagpapakita na mahalagang sundin ang mga probisyon ng batas sa pagkuha ng serbisyo o produkto, at ang mga kontrata ay dapat tuparin nang may integridad. Ang desisyon ng Korte Suprema ay nagpapatibay sa hurisdiksyon ng CIAC at nagtataguyod ng mabilis na paglutas ng mga usapin sa konstruksyon.
For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
Source: TOURISM INFRASTRUCTURE AND ENTERPRISE ZONE AUTHORITY VS. GLOBAL-V BUILDERS CO., G.R. No. 219708, October 03, 2018
Mag-iwan ng Tugon