Sa kasong ito, pinagtibay ng Korte Suprema ang pananagutan ng isang notaryo publiko na si Atty. Danilo B. Bañares dahil sa pagpapatotoo ng isang Deed of Absolute Sale nang hindi personal na humarap sa kanya ang isa sa mga nagpirma, na si Rodolfo Gonzales. Ito ay labag sa mga patakaran ng notarial practice na naglalayong protektahan ang integridad ng mga dokumento at tiyakin na ang mga nagpirma ay malayang pumirma sa dokumento. Ang desisyon na ito ay nagpapaalala sa lahat ng mga notaryo publiko na dapat nilang sundin ang mga patakaran at regulasyon upang mapanatili ang tiwala ng publiko sa kanilang tungkulin.
Pagpirma na Wala sa Harap ng Notaryo: Katotohanan ba Ito?
Ang kaso ay nagsimula sa isang reklamo na inihain ni Franco B. Gonzales laban kay Atty. Danilo B. Bañares. Ayon kay Gonzales, mayroong Deed of Absolute Sale na may pirma ng kanyang ama, si Rodolfo Gonzales, bagamat ito ay nasa ibang lugar nang panahong iyon. Dagdag pa niya, lumabas din ang kanyang pangalan at pirma bilang saksi kahit wala siya sa pagpirma. Iginiit ni Gonzales na alam ito ni Atty. Bañares ngunit itinuloy pa rin ang pagpapatotoo ng dokumento.
Depensa naman ni Atty. Bañares, naroon si Gonzales sa pagpirma ng deed of sale bilang saksi. Sinabi rin niya na “pre-signed” ni Rodolfo ang dokumento upang ipakita ang kanyang pagsang-ayon bilang asawa ng nagbebenta, hindi bilang co-owner ng ari-arian.
Matapos ang pagsusuri, nalaman ng Integrated Bar of the Philippines (IBP) na dapat managot si Atty. Bañares. Inirekomenda ng IBP ang suspensiyon ni Bañares mula sa kanyang tungkulin bilang Notary Public sa loob ng isang (1) taon, na binago ng IBP Board of Governors sa anim (6) na buwang suspensiyon mula sa pagsasagawa ng batas, agarang pagbawi ng kanyang komisyon bilang Notary Public, at diskwalipikasyon sa loob ng dalawang (2) taon bilang Notary Public.
Pinagtibay ng Korte Suprema ang naging resulta ng IBP na si Atty. Bañares ay dapat managot sa ilalim ng batas. Ayon sa Korte, ang notarization ay isang mahalagang proseso na nagtitiyak sa publiko na ang mga probisyon sa dokumento ay tunay na nagpapahayag ng kasunduan ng mga partido. Kung nilalabag ang mga patakaran nito, nakokompromiso ang integridad ng mga dokumento. Ang notaryo publiko ang nagtitiyak na ang mga partidong lumalabas sa dokumento ay tunay na nagpatupad nito.
Kung ang mga partido ay hindi personal na humarap sa notaryo, maaaring hindi maisama ang mga kundisyon na pabor sa nagbebenta. Mas malala pa, maaaring magkaroon ng peke na dokumento. Ang tungkulin ng notaryo publiko ay hindi dapat maliitin; dapat nilang gampanan ang kanilang mga tungkulin nang may katapatan at pag-iingat. Hindi sila dapat makilahok sa mga ilegal na transaksiyon.
Sa kasong ito, lumalabas na hindi personal na humarap si Rodolfo sa pagpapatupad ng Deed of Absolute Sale. Walang ebidensiya na nagpapatunay na kasama siya ng mga partido at saksi sa pagpirma sa harap ni Atty. Bañares. Dagdag pa rito, inamin ni Atty. Bañares na “pre-signed” lamang ni Rodolfo ang dokumento upang ipakita ang kanyang pagsang-ayon bilang asawa. Ito ay salungat sa kanyang sertipikasyon sa Acknowledgment ng Deed na si Rodolfo Gonzales ay “personal na humarap sa kanya noong Setyembre 23, 2010, kilala sa kanya at sa kanya kilalang siya rin ang nagpatupad ng instrumento at kinilala na ito ay kanyang malayang kilos at kusang-loob na gawa.”
Hindi dapat patotohanan ng isang notaryo publiko ang isang dokumento maliban kung ang mga taong pumirma dito ay ang mga taong personal na humarap sa kanya upang patunayan ang mga nilalaman nito. Layunin nito na mapatunayan ng notaryo publiko ang pagiging tunay ng lagda ng taong kumikilala at tiyakin na ang dokumento ay malayang gawa nito. Ayon sa 2004 Rules on Notarial Practice, kailangan ang personal na pagharap ng affiant sa notaryo publiko.
SECTION 1. Acknowledgment. – “Acknowledgment” refers to an act in which an individual on a single occasion:
(a) appears in person before the notary public and presents and integrally complete instrument or document;
(b) is attested to be personally known to the notary public or identified by the notary public through competent evidence of identity as defined by these Rules; and
(c) represents to the notary public that the signature on the instrument or document was voluntarily affixed by him for the purposes stated in the instrument or document, declares that he has executed the instrument or document as his free and voluntary act and deed, and, if he acts in a particular representative capacity, that he has the authority to sign in that capacity.
Kaya, dapat na maging maingat ang mga notaryo publiko sa pagganap ng kanilang mga tungkulin upang mapanatili ang tiwala ng publiko. Ang paglabag ni Atty. Bañares ay sakop ng Rule 1.01 ng Canon 1 ng Code of Professional Responsibility (CPR), na nagbabawal sa mga abogado na gumawa ng labag sa batas, hindi tapat, imoral, o mapanlinlang na pag-uugali.
CANON 1 – A LAWYER SHALL UPHOLD THE CONSTITUTION, OBEY THE LAWS OF THE LAND AND PROMOTE RESPECT FOR LAW AND LEGAL PROCESSES.
Rule 1.01 – A lawyer shall not engage in unlawful, dishonest, immoral or deceitful conduct.
Dapat tandaan na ang pagiging miyembro ng legal na propesyon ay isang pribilehiyo na ibinibigay sa mga indibidwal na hindi lamang dalubhasa sa batas, kundi kilala rin sa pagkakaroon ng mabuting moral na karakter. Dapat kumilos ang mga abogado nang may katapatan upang itaguyod ang pananampalataya ng publiko sa legal na propesyon. Dahil ang mga abogado ang may pinakamalaking obligasyon na itaguyod ang batas, dapat silang mamuhay ayon dito.
Hindi maaaring iwasan ni Atty. Bañares ang pananagutan sa pamamagitan ng pagsasabi na nagkaroon siya ng naunang pagpupulong kay Lilia at Rodolfo, at nagbigay na ang huli ng kanyang pagsang-ayon sa pagbebenta. Dapat sana ay gumawa siya ng mga kinakailangang pag-aayos upang ang lahat ng mga partido at saksi ay naroroon sa panahon ng pagpirma ng deed.
FAQs
| Ano ang pangunahing isyu sa kasong ito? | Ang pangunahing isyu ay kung nagkasala si Atty. Bañares sa pagpapatotoo ng Deed of Absolute Sale nang hindi personal na humarap sa kanya si Rodolfo Gonzales. Ito ay isang paglabag sa mga patakaran ng notarial practice. |
| Ano ang Code of Professional Responsibility (CPR)? | Ang CPR ay isang hanay ng mga patakaran na gumagabay sa pag-uugali ng mga abogado sa Pilipinas. Layunin nitong itaguyod ang integridad at responsibilidad sa loob ng legal na propesyon. |
| Bakit mahalaga ang personal na pagharap sa notaryo publiko? | Ang personal na pagharap ay mahalaga upang matiyak ng notaryo publiko ang pagkakakilanlan ng mga partido at na malaya silang pumirma sa dokumento. Pinipigilan nito ang panloloko at pagpeke. |
| Ano ang epekto ng paglabag sa mga patakaran ng notarial practice? | Ang paglabag sa mga patakaran ng notarial practice ay maaaring magresulta sa suspensiyon mula sa pagsasagawa ng batas, pagbawi ng komisyon bilang notaryo publiko, at diskwalipikasyon sa pagiging notaryo publiko. Maaari rin itong magdulot ng kawalan ng tiwala sa publiko sa legal na propesyon. |
| Ano ang responsibilidad ng isang notaryo publiko? | Ang responsibilidad ng isang notaryo publiko ay tiyakin ang pagiging tunay ng mga dokumento at ang pagkakakilanlan ng mga taong pumirma sa mga ito. Dapat silang kumilos nang may katapatan, pag-iingat, at ayon sa batas. |
| Ano ang kaparusahan kay Atty. Bañares? | Si Atty. Danilo B. Bañares ay sinuspinde mula sa pagsasagawa ng batas sa loob ng anim (6) na buwan, binawi ang kanyang notarial commission, at diskwalipikado sa pagiging commissioned bilang notaryo publiko sa loob ng dalawang (2) taon. |
| Paano nakakaapekto ang desisyon na ito sa mga notaryo publiko? | Ang desisyon na ito ay nagpapaalala sa lahat ng notaryo publiko na dapat nilang sundin ang mga patakaran at regulasyon sa pagpapatotoo ng mga dokumento. Dapat nilang tiyakin na personal na humaharap sa kanila ang mga nagpirma. |
| Ano ang layunin ng pagpapatotoo ng dokumento? | Layunin ng pagpapatotoo ng dokumento na gawing pampubliko ang isang pribadong dokumento at tiyakin na ito ay tunay at maaasahan. Nagbibigay ito ng proteksiyon sa mga partido na kasangkot sa dokumento. |
Ang kasong ito ay nagbibigay-diin sa kahalagahan ng pagsunod sa mga patakaran at regulasyon ng notarial practice. Ang pagiging tapat at maingat ng mga notaryo publiko ay mahalaga upang mapanatili ang tiwala ng publiko sa legal na propesyon.
For inquiries regarding the application of this ruling to specific circumstances, please contact ASG Law through contact or via email at frontdesk@asglawpartners.com.
Disclaimer: This analysis is provided for informational purposes only and does not constitute legal advice. For specific legal guidance tailored to your situation, please consult with a qualified attorney.
Source: FRANCO B. GONZALES VS. ATTY. DANILO B. BAÑARES, A.C. No. 11396, June 20, 2018
Mag-iwan ng Tugon