Pag-unawa sa Alembosya: Gabay sa Krimen ng Frustrated Homicide at Murder sa Pilipinas

, , ,

Pag-atake nang Walang Babala Hindi Laging Nangangahulugang Alembosya

G.R. No. 181843, July 14, 2014

INTRODUKSYON

Isipin ang isang sitwasyon: sa gitna ng mainitang pagtatalo, biglang may sumaksak mula sa likuran. Maituturing ba itong “alembosya” sa mata ng batas? Ang kasong Cirera v. People ay nagbibigay linaw sa mahalagang aspetong ito ng batas kriminal sa Pilipinas. Sa kasong ito, si Miguel Cirera ay nahatulang guilty sa frustrated murder dahil sa pananaksak sa dalawang biktima. Ang pangunahing argumento? May “alembosya” umano dahil biglaan at walang babala ang pag-atake. Ngunit, binago ng Korte Suprema ang hatol, nagpapakita na ang “alembosya” ay hindi lamang basta biglaan, kundi may mas malalim na kahulugan sa legal na pananaw.

KONTEKSTONG LEGAL: ANG ALEMBOYA AT ANG KRIMEN NG MURDER AT HOMICIDE

Sa ilalim ng Revised Penal Code ng Pilipinas, partikular sa Artikulo 248, ang murder ay ang pagpatay sa tao na mayroong mga kwalipikadong sirkumstansya, isa na rito ang alembosya. Ayon sa Artikulo 14, parapo 16 ng parehong kodigo, ang alembosya ay nangyayari kung ang krimen laban sa tao ay ginawa sa pamamaraan, metodo, o porma na sadyang pinili upang masiguro ang pagkakagawa nito nang walang panganib sa akusado mula sa depensa ng biktima. Sa madaling salita, ang alembosya ay ang pag-atake na binalak at isinagawa nang palihim at walang laban ang biktima.

Mahalagang maunawaan ang pagkakaiba ng murder at homicide. Kung napatunayan ang alembosya o iba pang kwalipikadong sirkumstansya, murder ang krimen. Kung walang kwalipikadong sirkumstansya, homicide lamang ito, ayon sa Artikulo 249 ng Revised Penal Code. Ang parusa sa murder ay mas mabigat kaysa sa homicide. Sa kaso ng frustrated murder o frustrated homicide, nangangahulugan itong nasugatan ang biktima ngunit hindi namatay dahil sa mga dahilan na labas sa kagustuhan ng akusado.

Ayon sa Korte Suprema sa kasong ito, “Treachery as a qualifying circumstance must be deliberately sought to ensure the safety of the accused from the defensive acts of the victim. Unexpectedness of the attack does not always equate to treachery.” Ibig sabihin, hindi sapat na biglaan lamang ang atake para masabing may alembosya. Kailangan patunayan na sadyang pinili ng akusado ang paraan ng pag-atake para hindi siya mapanganib at hindi makapagdepensa ang biktima.

PAGSUSURI SA KASO NG CIRERA v. PEOPLE

Nagsimula ang kaso sa dalawang magkahiwalay na impormasyon ng frustrated murder laban kay Miguel Cirera. Ayon sa mga impormasyon, noong Abril 20, 2000, sa Quezon City, sinaksak ni Cirera sina Gerardo Naval at Romeo Austria sa likod gamit ang patalim. Kapwa nakaligtas ang mga biktima dahil sa agarang medikal na atensyon.

Sa paglilitis, naghain ng kanilang bersyon ang magkabilang panig. Ayon sa prosekusyon, humingi ng pera si Cirera kay Austria para bumili ng alak habang naglalaro ng lucky nine sa isang lamay. Pinagsabihan siya ni Austria na tumahimik. Dumating si Naval at pinauwi si Austria. Nagkaroon ng pagtatalo sa pagitan ni Naval at Cirera. Bigla na lamang naramdaman ni Austria na nasaksak siya. Nakita niya si Cirera na may patalim at hinahabol si Naval. Si Naval naman, naramdaman na lamang ang isang malakas na suntok sa likod. Nakita niya si Cirera na may patalim kaya tumakbo siya. Hinabol siya ni Cirera at natumba si Naval. Nang akmang sasaksakin ulit, hinampas ni Naval si Cirera ng bangko.

Sa bersyon naman ng depensa, sinabi ni Cirera na nakita niya ang mga biktima sa lamay. Tinanong siya ni Naval kung anong problema niya, at pagkatapos ay sinuntok siya. Nang tatayo na siya, hinampas siya ng matigas na bagay sa ulo kaya nawalan siya ng malay.

Sa Regional Trial Court (RTC), nahatulang guilty si Cirera ng frustrated murder sa dalawang bilang. Sinang-ayunan naman ito ng Court of Appeals (CA). Ayon sa CA, may alembosya dahil biglaan at hindi inaasahan ang pag-atake kaya hindi nakapagdepensa ang mga biktima.

Umakyat ang kaso sa Korte Suprema. Ang pangunahing isyu ay kung napatunayan ba ang alembosya para mahatulang frustrated murder si Cirera, o frustrated homicide lamang.

Sinabi ng Korte Suprema na bagama’t pinaniniwalaan nila ang bersyon ng prosekusyon at ang pagkakakilanlan kay Cirera bilang nanaksak, hindi napatunayan ang alembosya. Ayon sa Korte, “The unexpectedness of an attack cannot be the sole basis of a finding of treachery even if the attack was intended to kill another as long as the victim’s position was merely accidental. The means adopted must have been a result of a determination to ensure success in committing the crime.” Hindi napatunayan na sadyang pinlano ni Cirera ang paraan ng pananaksak para masiguro na hindi makakalaban ang mga biktima.

Dagdag pa ng Korte, “The attack might ‘have been done on impulse [or] as a reaction to an actual or imagined provocation offered by the victim.’ In this case, petitioner was not only dismissed by Austria when he approached him for money. There was also an altercation between him and Naval. The provocation might have been enough to entice petitioner to action and attack private complainants.” Posible umanong nagpadala lamang si Cirera sa bugso ng damdamin dahil sa pangyayari, at hindi planado ang pag-atake.

Dahil dito, ibinaba ng Korte Suprema ang hatol sa frustrated homicide sa dalawang bilang. Binago rin ang parusa at ang halaga ng danyos na dapat bayaran kay Romeo Austria dahil limitado lamang sa resibo ang aktwal na danyos.

PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON: ANO ANG MAAARING MATUTUNAN?

Ang kasong Cirera v. People ay nagtuturo ng ilang mahahalagang aral, lalo na sa larangan ng batas kriminal:

  • Hindi lahat ng biglaang atake ay alembosya. Kailangan patunayan na sadyang pinili ang paraan ng pag-atake para walang laban ang biktima.
  • Ang bugso ng damdamin o reaksyon sa provokasyon ay maaaring magpababa ng krimen mula murder patungong homicide. Kung ang pag-atake ay resulta lamang ng mainitang pagtatalo o provokasyon, maaaring hindi maituring na may alembosya.
  • Mahalaga ang ebidensya sa pagpapatunay ng alembosya. Hindi sapat ang haka-haka o pagpapalagay lamang. Kailangan ng malinaw at kapani-paniwalang ebidensya na nagpapakita ng sadyang pagpaplano sa paraan ng pag-atake.

SUSING ARAL

Ang pangunahing aral mula sa kasong ito ay ang paglilinaw sa konsepto ng alembosya. Hindi sapat na biglaan lamang ang atake. Kailangan patunayan ang sadyang pagpaplano at pagpili ng paraan ng pag-atake para masiguro ang tagumpay ng krimen nang walang panganib sa akusado. Sa mga kasong kriminal, lalo na sa mga may parusang mabigat, mahalaga ang masusing pagsusuri sa lahat ng aspeto, kabilang na ang presensya o kawalan ng kwalipikadong sirkumstansya tulad ng alembosya.

MGA KARANIWANG TANONG (FAQ)

Tanong 1: Ano ang pagkakaiba ng frustrated murder at frustrated homicide?
Sagot: Ang pagkakaiba ay nakasalalay sa presensya ng kwalipikadong sirkumstansya tulad ng alembosya. Kung may alembosya at intensyon pumatay ngunit hindi natuloy dahil sa mga dahilan na labas sa kagustuhan ng akusado, frustrated murder ito. Kung walang alembosya ngunit may intensyon pumatay at hindi natuloy, frustrated homicide naman.

Tanong 2: Kailan maituturing na may alembosya ang isang pag-atake?
Sagot: May alembosya kung ang pag-atake ay sadyang pinlano at isinagawa sa paraan na walang laban ang biktima at walang panganib sa akusado. Hindi sapat na biglaan lamang ang atake.

Tanong 3: Ano ang parusa sa frustrated homicide at frustrated murder?
Sagot: Mas mabigat ang parusa sa frustrated murder kaysa sa frustrated homicide. Sa frustrated murder, ang parusa ay mas mababa ng isang degree kaysa sa consummated murder. Sa frustrated homicide, mas mababa ng isang degree kaysa sa consummated homicide. Ang eksaktong parusa ay depende sa mga probisyon ng batas at discretionary sa korte.

Tanong 4: Maaari bang maibaba ang kasong frustrated murder sa frustrated homicide?
Sagot: Oo, maaari. Kung hindi mapatunayan ng prosekusyon ang presensya ng kwalipikadong sirkumstansya tulad ng alembosya, maaaring maibaba ang kaso sa frustrated homicide, tulad ng nangyari sa kasong Cirera v. People.

Tanong 5: Ano ang dapat gawin kung nahaharap sa kasong frustrated murder?
Sagot: Mahalaga ang kumonsulta agad sa abogado. Ang isang abogado na eksperto sa batas kriminal ay makakatulong sa pagsusuri ng kaso, pagtukoy ng mga depensa, at pagharap sa paglilitis. Sa kasong frustrated murder, mahalagang suriin kung may sapat na ebidensya para sa alegasyon ng alembosya.

Tanong 6: Ano ang kahalagahan ng kasong Cirera v. People sa batas kriminal sa Pilipinas?
Sagot: Nililinaw ng kasong ito ang kahulugan ng alembosya at nagbibigay gabay sa mga korte at abogado sa pagdetermina kung may alembosya sa isang kaso. Binibigyang-diin nito na hindi sapat ang biglaan lamang na atake para masabing may alembosya, at kailangan ng sapat na ebidensya para mapatunayan ito.

May katanungan ka ba tungkol sa kasong ito o iba pang usaping legal sa batas kriminal? Ang ASG Law ay may mga abogado na eksperto sa criminal law at handang tumulong sa iyo. Para sa konsultasyon, makipag-ugnayan sa amin o bisitahin ang aming contact page.



Source: Supreme Court E-Library
This page was dynamically generated
by the E-Library Content Management System (E-LibCMS)

Comments

Mag-iwan ng Tugon

Ang iyong email address ay hindi ipa-publish. Ang mga kinakailangang mga field ay markado ng *