Pananagutan ng Opisyal ng Gobyerno sa Ilegal na Pamumuhunan: Pag-aaral sa Reyes v. Sandiganbayan

, ,

n

Kailangan Bang Personal na Alamin ng mga Pinuno ang Bawat Detalye? Pananagutan sa Ilegal na Pamumuhunan

n

G.R. No. 148607, G.R. No. 167202, G.R. No. 167223, G.R. No. 167271 (September 5, 2012)

n

INTRODUKSYON

n

Paano kung ang pera ng bayan na dapat sana’y para sa mga libro ng ating mga estudyante ay napunta sa mga pribadong bulsa dahil sa ilegal na pamumuhunan? Ito ang sentro ng kaso ni Reyes v. Sandiganbayan, kung saan sinuri ng Korte Suprema ang pananagutan ng mga opisyal ng gobyerno at mga pribadong indibidwal sa paggamit ng pondo ng gobyerno sa pamamagitan ng mga pribadong kumpanya nang walang pahintulot. Ang kasong ito ay nagpapakita ng mahalagang aral tungkol sa hangganan ng pananagutan ng mga pinuno ng ahensya ng gobyerno at ang kahalagahan ng evident bad faith sa mga kasong graft.

n

Sa madaling salita, ang Instructional Materials Corporation (IMC), isang korporasyon na pag-aari ng gobyerno, ay naglaan ng pondo sa pamamagitan ng pribadong investment company nang walang pahintulot. Ang tanong: Sino ang mananagot, at hanggang saan ang kanilang pananagutan?

n

KONTEKSTONG LEGAL

n

Ang kasong ito ay umiikot sa paglabag sa Section 3(e) ng Republic Act No. 3019, o ang Anti-Graft and Corrupt Practices Act. Ayon sa batas na ito, ipinagbabawal sa isang opisyal ng gobyerno ang:

n

n

“Causing any undue injury to any party, including the Government, or giving any private party any unwarranted benefits, advantage or preference in the discharge of his official, administrative or judicial functions through manifest partiality, evident bad faith or gross inexcusable negligence.”

n

n

Mahalagang intindihin ang konseptong legal ng “evident bad faith.” Hindi sapat na basta may “bad faith” o masamang intensyon. Dapat itong “evident” o maliwanag. Ayon sa Korte Suprema, ang bad faith ay hindi lamang simpleng pagkakamali o kapabayaan, kundi may kasama itong “dishonest purpose or conscious wrongdoing.” Kailangan mapatunayan na ang akusado ay may baluktot na layunin o sadyang gumawa ng mali.

n

Sa konteksto ng pamumuhunan ng pondo ng gobyerno, mayroon ding Letter of Instruction No. 1302 na nagtatakda na ang mga korporasyong pag-aari o kontrolado ng gobyerno ay dapat makipagtransaksyon lamang sa Central Bank o mga government financial institution pagdating sa pagbili o pagbenta ng government securities. Ito ay upang masiguro ang seguridad at integridad ng pondo ng bayan.

n

Ang mga naunang kaso tulad ng Arias v. Sandiganbayan ay naglatag na ng prinsipyo na hindi dapat agad-agad managot ang isang pinuno ng opisina dahil lamang hindi niya personal na sinuri ang bawat detalye. Kinikilala ng Korte Suprema na ang mga pinuno ay kailangang magtiwala sa kanilang mga subordinates at hindi makatotohanang asahan na personal nilang babantayan ang bawat transaksyon.

n

PAGBUBUKAS NG KASO

n

Nagsimula ang lahat nang isiwalat ni Senador Wigberto Tafiada ang umano’y ilegal na pamumuhunan ng IMC sa Associated Bank. Matapos ang isang espesyal na audit, natuklasan ang kahina-hinalang pamumuhunan na P231.56 milyon sa isang pribadong bangko. Lumabas sa report na:

n

    n

  • Hindi idineposito sa awtorisadong bangko ng gobyerno ang P231.56 milyon kundi ginamit sa “unauthorized purchase of government securities.”
  • n

  • Hindi mabilang ang government securities na nagkakahalaga ng P118.67 milyon.
  • n

  • Walang pahintulot mula sa IMC Board ang mga pamumuhunan sa pribadong brokers.
  • n

n

Kinaharap nina Caridad Miranda (General Manager ng IMC), Artemio Mendoza (Finance Division Chief), at Elsa Reyes (President ng Eurotrust Capital Corporation) ang kasong paglabag sa R.A. 3019 Sec. 3(e) sa Sandiganbayan. Sila ay inakusahan ng pag-invest ng pondo ng IMC sa pamamagitan ng pagbili ng government securities mula sa Associated Bank, na binroker ng Eurotrust. Ayon sa prosekusyon, ginawa ito nang may evident bad faith dahil walang pahintulot mula sa IMC Board.

n

Sa paglilitis, itinanggi ni Miranda ang kanyang pagkakasangkot, sinasabing si Mendoza ang nakipagtransaksyon kay Reyes. Itinanggi rin ni Mendoza ang alegasyon ni Miranda, sinasabing si Miranda ang nag-awtorisa ng investment nang pirmahan niya ang mga tseke. Si Reyes naman ay nagdahilan na hindi niya alam na walang awtoridad si Mendoza.

n

Nagdesisyon ang Sandiganbayan na guilty sina Mendoza at Miranda, ngunit binaliktad ito ng Korte Suprema para kay Miranda. Pinagtibay naman ang hatol laban kay Mendoza at Reyes.

n

DESISYON NG KORTE SUPREMA

n

Pinaboran ng Korte Suprema si Caridad Miranda. Ayon sa Korte, walang sapat na ebidensya para patunayan na nagkaroon siya ng evident bad faith. Sinabi ng Korte:

n

n

“Nothing in the record shows that corrupt motive spurred Miranda in her actions or that she received some material benefit for signing the checks that moved the funds out of IMC. All that can be proved against her is the fact that she indorsed the IMC checks subject of the case. But this does not prove a dishonest purpose.”

n

n

Kinilala ng Korte Suprema ang prinsipyo sa Arias v. Sandiganbayan na hindi dapat agad-agad managot ang isang pinuno dahil lamang sa posisyon niya. Kailangan mapatunayan ang personal na pagkakasangkot at evident bad faith. Sa kaso ni Miranda, ang pagpirma niya sa mga tseke, kahit na hindi ito ang tamang proseso, ay hindi sapat para masabing may evident bad faith siya.

n

Sa kabilang banda, pinagtibay ng Korte Suprema ang hatol laban kay Artemio Mendoza. Nakita ng Korte na si Mendoza ay nagpakita ng evident bad faith dahil alam niyang hindi awtorisado ang pamumuhunan sa pribadong kumpanya ni Reyes, ngunit itinuloy pa rin niya ito. Dagdag pa rito, sinubukan pa niyang itago ang papel ni Reyes sa transaksyon.

n

Pinagtibay rin ang hatol laban kay Elsa Reyes. Bilang pribadong indibidwal na nakipagkutsabahan sa isang opisyal ng gobyerno para sa ilegal na transaksyon, mananagot din siya sa ilalim ng R.A. 3019.

n

PRAKTIKAL NA IMPLIKASYON

n

Ang kasong Reyes v. Sandiganbayan ay nagbibigay ng mahalagang gabay tungkol sa pananagutan ng mga opisyal ng gobyerno at mga pribadong indibidwal sa mga kaso ng graft at korapsyon. Narito ang ilang praktikal na implikasyon:

n

    n

  • Hindi sapat ang posisyon para managot. Hindi otomatikong mananagot ang isang pinuno ng ahensya dahil lamang may ginawang mali ang kanyang subordinate. Kailangan mapatunayan ang evident bad faith o personal na pagkakasangkot.
  • n

  • Kailangan ng sapat na ebidensya ng evident bad faith. Ang bad faith ay hindi lamang simpleng pagkakamali o kapabayaan. Kailangan may “dishonest purpose or conscious wrongdoing.”
  • n

  • Mananagot din ang pribadong indibidwal na nakipagkutsabahan. Hindi lamang opisyal ng gobyerno ang mananagot sa ilalim ng R.A. 3019. Mananagot din ang pribadong indibidwal na nakipagkutsabahan sa kanila.
  • n

  • Sundin ang tamang proseso sa pamumuhunan ng pondo ng gobyerno. Mahalaga ang pagsunod sa mga regulasyon tulad ng LOI 1302 para maiwasan ang ilegal na pamumuhunan.
  • n

n

SUSING ARAL

n

    n

  • Ang pagiging pinuno ay hindi nangangahulugang awtomatikong pananagutan sa lahat ng pagkakamali ng subordinates.
  • n

  • Sa mga kasong graft, kailangang mapatunayan ang evident bad faith, hindi lang basta bad faith.
  • n

  • Ang pribadong sektor ay maaari ring managot kung makikipagkutsabahan sa opisyal ng gobyerno sa ilegal na gawain.
  • n

  • Ang pagsunod sa tamang proseso at regulasyon ay mahalaga sa pangangalaga ng pondo ng gobyerno.
  • n

n

MGA KARANIWANG TANONG (FAQs)

n

Tanong 1: Ano ang ibig sabihin ng

Comments

Mag-iwan ng Tugon

Ang iyong email address ay hindi ipa-publish. Ang mga kinakailangang mga field ay markado ng *